▧ تصویر در دسترس نیست

معنای اصلی کلمه ی قهقرا چیست؟

کلمه ی قهقرا در اصل وازه ای عربیست که به صورت قهقری در عربی نوشته می شود. و به معنای پس روی و ارتجاع است. یعنی وقتی ما در کامنتهای طنز امیزمون این کلمه رو به کار می بریم در واقع به پسروی اشاره کردیم که به نظر من به بیراهه رفتن یا بردن تاپیک مناسبتر باشه تا قهقرا...

▧ تصویر در دسترس نیست

چند شعر از آدم حاتم شاعر عراقی

ترجمه : حمزه کوتی
ــ

نمایش یا پنهان متن

آدم حاتم ( سعدون حاتم الدراجی ) در میسان عراق در سال 1957 متولد شد . عمری را در پایتخت های جهان با در به دری زیست . در لبنان آغاز به نشر شعر و مقاله کرد . همراه رسمی ابو علی شاعر فلسطینی مجله ( رصیف 81 ) را راه اندازی کرد . این دو شعر از مجموعه ی « هیچ کس » ( لا أحد ) انتخاب و ترجمه شده اند .

آدم حاتم در تاریخ 17 / 12 / 1993 در سن سی و شش سالگی بر اثر سکته ی قلبی در گذشت و در گورستان ( درب السیم ) در صیدای لبنان به خاک سپرده شد . مرگ آدم حاتم مرا به یاد مرگ بدر شاکر السیاب انداخت که چگونه در غربت و درد مرد . بدر هم در سن سی و شش سالگی بر اثر دردهای مزمن در گذشت . بدر و آدم دردی مشترک را فریاد کشیدند . یادشان گرامی باد تا ابد الآباد .

بیگانه

به روان عبدالله صیام

همان وقت که انگشت های آفتاب

با خون باز پس گرفتن

مشغول بودند

جنگاور به قتل رسید .

هوا دست کوبی ِ ستم کاری بود

و مقتول

باقی مانده ی ستارگان را می شمرد

▧ تصویر در دسترس نیست

ــ می گفت ــ

زیباست اگر انسان زیر درختی بمیرد

زیباست اگر انسان در دور ترین نقطه ی فریاد بمیرد

در همان وقت که مقتول

به سمت شبش می خزید

و عقاب ها به شکوه ِ قدیمی خویش .

اما مقتول

به خواب رفت

خورشید انکارش کرد

خلأ به او نارو زد

▧ تصویر در دسترس نیست

اما درختان ، عقاب ها و حومه هاش

بر آن ها

خوابی عظیم متراکم شد .

ـــمرد خفته

تپه ها می خوابند

و مرد خفته

برای ستارگان افتاده ی روزگارانش

لبخند می زند

در دریای نهایت های شکست خورده .

▧ تصویر در دسترس نیست

آن اشیا:

شکستن عکس برادر است

یادبود سرودی قدیمی

باغچه ی خانه

شکستن تندرها در مکانی دور

تلنبار شدن دیوارها به نیت گریختن

حمله ای ویران گر به پایه های قلب

مشتی عقیق

که عمر را زینت بخشید

با نبوغ دلباختگی .

▧ تصویر در دسترس نیست

پرچم هاست که پشت شعاع زلالی

تکان می خورند

ایستادن روی برج ها

که پشت آن ها

خون و خنده

با ثانیه های خِرَدها بازی می کنند .

اشیایی دور می شوند

در هم شکسته از وحشت شام گاهان

و نا امید شدن از شفای امید

▧ تصویر در دسترس نیست

ترس دیرینه از روزی که در آن

سترگ تر می شود سایه ی زوال

از شبی که در آن

کابوس ها همگی می آیند

روشن و صاف

چون نیزه ای که در اعماق

مدار روح را می کاود .

بوتیمار

این میوه های خلأ است

▧ تصویر در دسترس نیست

موجی شگفت انگیز

که طرح فرار را می ریزد

دریاچه ای با شالی آبی رنگ

که بر سایه ی برج ها می موید .

چه کنیم

با دریاهایی که

دست های مان را به خون خیس کردند .
در برابر روزهای مان نمی ایستیم

تا منتظر ضربه ی تیغ بمانیم

که آذرخش ها را تدارک می بیند .

▧ تصویر در دسترس نیست

ما چه وحشت انگیز هستیم

من و تو

بر دریاچه ی هاجر

موج و پرندگانش

و درخششی که

بر آن ایستاده اند .

بوتیمار :

دیروز شغال را دیدم

که پنجاهمین سالگرد تولدش را جشن گرفته

کلاغ را دیدم که بر زندگی می خندید

جغد را که برای ویرانی ها دست می زد

و تقدیرهای زیبا را تهدید می کرد

و آهنگ گناه را به بازی گرفته است .

▧ تصویر در دسترس نیست

بوتیمار :

شنیدم که خدا

پرده ی روز را می درید

انسان و پرندگان و بشریت را

نفرین می کرد .

شنیدم می گفت :

چه سخت است ذی روح1 خدا باشد .

1 : ذی روح در برابر کلمه ی « کائن » به کار رفته شده . اگر چه کلمه ای ست عربی ، ولی به نظرم می رسد بهتر می تواند معنی این واژه را در این متن برساند .

▧ تصویر در دسترس نیست

سه وضعیت

ببران در جنگل ها

به چه می اندیشند ؟

جز به پرواز

برای شکار کردن شهابی شلیک شده به نیستی .

و آخر سر

آینه ها

فراموشی انسان بیگانه را

به یاد آوردند

به شب بازش گرداندند

که با نیروی جانوران وحشی

به ماه می نگرد

و تا سپیده دم سیگار می کشد .


▧ تصویر در دسترس نیست

می شمارد :

چند روح برای آن کشتگان کافی ست ؟

بعد جواب می دهد :

یک مرده برای تمام ارواح کشتارگران کافی ست .
مردی و سه آینه

یکی برای روز

دیگری برای شام گاه دلسوزی بر کسانی که آمدند

و آینه ی سوم را در هم شکستند .

گروگان غیب

( برای تو .. همان طور که می دانی )

▧ تصویر در دسترس نیست

تو هم چنین :

مثل دیگر بابونه ها

به شام گاه قول می دهی

صبح هاویه را آماده کنی

تا تمامی سخن

در سکوت مرثیه بیفتد .

تو هم چنین :

شب عروسی بر کرانه ی جنگ ها هستی

بوی خون و درختان می دهی

▧ تصویر در دسترس نیست

برای توست همه ی حس پشیمانی مردی عاشق

که در سپیده دم

از میدان اعدام می گذرد .

تو هم چنین :

تکرار قتل هستی

تندبادی طلایی

که با دیوانگی شوریده حال شد

با چشم هایی آبی

که فریب خرسندشان نمی کند .

« و دو پستان هم چون ترکه های انار

و شکمی صیقل یافته

با شقایق های نعمانی »

▧ تصویر در دسترس نیست

تو از مهر تهی هستی

و شبی که ما را سمت تو آورد

فریاد زد : همه ی دوستدارانت آمدند .
تو هم چنین :

زیبا هستی چون گروگان های غیب

چون پلی که می گذرد از آن مقتول

به سمت شام گاهی زیبا .

▧ تصویر در دسترس نیست