چرا نماز را بايد به زبان عربي خواند؟

سال یكهزار و سیصدو سی و دو شمسی بود من و
عده ای از جوانان پرشورآن روزگار، پس
ازتبادل نظر و مشاجره، به این نتیجه رسیده
بودیم كه چه دلیلی دارد نمازرا به
عربی بخوانیم؟
چرا نماز را به زبان فارسی نخوانیم؟ عاقبت
تصمیم گرفتیم نمازرا به زبان فارسی
بخوانیم و همین كار را هم كردیم.
والدین كم كم از این موضوع آگاهی یافتند و
به فكر چاره افتادند، آن ها پس از
تبادل نظربا یكدیگر، تصمیم گرفتند با
نصیحت ما را از این كار باز دارند و اگر
مؤثر نبود، راهی دیگر برگزینند، چون پند
دادن آن ها مؤثر نیفتاد، ما را نزد یكی
از روحانیان آن زمان بردند. آن روحانی
وقتی فهمید ما به زبان فارسی نماز می
خوانیم، به شیوه ای اهانت آمیز نجس و
كافرمان خواند.
این عمل او ما را در كارمان راسخ تر و
مصرتر ساخت. عاقبت یكی از پدران، والدین
دیگر افراد را به این فكر انداخت كه ما را
به محضر حضرت آیت الله حاج آقا رحیم
ارباب ببرند و این فكر مورد تأیید قرار
گرفت. آن ها نزد حضرت ارباب شتافتند و
موضوع را با وی در میان نهادند، او دستور
داد در وقتی معیّن ما را خدمتش رهنمون
شوند .
درروز موعود ما راكه تقریباً پانزده
نفربودیم،
به محضرمبارك ایشان بردند، درهمان لحظه
اول، چهره نورانی وخندان وی ما را مجذوب
ساخت؛ آن بزرگمرد را غیرازدیگران یافتیم
و دانستیم كه با شخصیتی استثنایی روبرو
هستیم.
آقا در آغازدستورپذیرایی ازهمه مارا
صادر فرمود. سپس به والدین ما فرمود: شما
كه به فارسی نماز نمی خوانید، فعلاً تشریف
ببرید و ما را با فرزندانتان تنها
بگذارید. وقتی آن ها رفتند،
به ما فرمود: بهتر است شما یكی یكی خودتان
را معرفی كنید و بگویید در چه سطح
تحصیلی و چه رشته ای درس می خوانید، آنگاه
به تناسب رشته و كلاس ما، پرسش های
علمی مطرح كرد و از درس هایی مانند جبر و
مثلثات و فیزیك و شیمی و علوم طبیعی
مسائلی پرسید كه پاسخ اغلب آن ها از توان
ما بیرون بود.
هركس از عهده پاسخ برنمی آمد، با اظهار
لطف وی وپاسخ درست پرسش روبرو می شد.پس
از آن كه همه ما را خلع سلاح كرد، فرمود:
والدین شما نگران شده اند كه شما نمازتان
را به فارسی می خوانید، آن ها نمی
دانند من كسانی را می شناسم كه _ نعوذبالله
_ اصلاً نماز نمی خوانند، شما
جوانان پاك اعتقادی هستید كه هم اهل دین
هستید و هم اهل همت، من در جوانی می
خواستم مثل شما نماز را به فارسی بخوانم؛
ولی مشكلاتی پیش آمد كه نتوانستم.
اكنون شما به خواسته دوران جوانی ام جامه
عمل پوشانیده اید، آفرین به همت شما،
در آن روزگار، نخستین مشكل من ترجمه صحیح
سوره حمد بود كه لابد شما آن را حلّ
كرده اید. اكنون یكی از شما كه از دیگران
مسلط تراست، بگوید بسم الله الرحمن
الرحیم را چگونه ترجمه كرده است.
یكی ازما به عادت دانش آموزان دستش رابالا
گرفت و برای پاسخ دادن داوطلب شد،
آقا با لبخند فرمود: خوب شد طرف مباحثه
مایك نفر است؛ زیرا من ازعهده پانزده
جوان نیرومند برنمی آمدم.
بعد به آن جوان فرمود: خوب بفرمایید بسم
الله را چگونه ترجمه كردید؟
آن جوان گفت:طبق عادت جاری به نام خداوند
بخشنده مهربان.
حضرت ارباب لبخند زد و فرمود:
گمان نكنم ترجمه درست بسم الله چنین باشد.
درمورد«بسم» ترجمه«به نام»عیبی ندارد.
اما «الله» قابل ترجمه نیست؛ زیرا اسم علم
(خاص) خدا است و اسم خاص را نمی توان
ترجمه كرد؛مثلاً اگراسم كسی
«حسن»باشد،نمی توان به آن گفت
«زیبا».ترجمه «حسن»
زیباست؛ اما اگربه آقای حسن بگوییم آقای
زیبا،خوشش
نمی آید.
كلمه الله اسم خاصی است كه مسلمانان بر
ذات خداوند متعال اطلاق می كنند. نمی
توان «الله» را ترجمه كرد، باید همان را
به كار برد.
خوب «رحمن» را چگونه ترجمه كرده اید؟ رفیق
ما پاسخ داد: بخشنده. حضرت ارباب
فرمود: این ترجمه بد نیست، ولی كامل نیست؛
زیرا «رحمن» یكی از صفات خداست كه
شمول رحمت و بخشندگی او را می رساند و این
شمول دركلمه بخشنده نیست؛ «رحمن»
یعنی خدای كه در این دنیا هم برمؤمن و هم
بر كافر رحم می كند و همه را در كنف
لطف و بخشندگی خود قرار می دهد و نعمت رزق
و سلامت جسم و مانند آن اعطا می
فرماید. در هرحال، ترجمه بخشنده برای
«رحمن» درحد كمال ترجمه نیست.
خوب، رحیم را چطور ترجمه كرده اید؟ رفیق
ما جواب داد: «مهربان». حضرت آیت الله
ارباب فرمود: اگرمقصودتان از رحیم من بود _
چون نام وی رحیم بود_ بدم نمی آمد
«مهربان» ترجمه كنید؛ امّا چون رحیم كلمه
ای قرآنی و نام پروردگار است، باید
درست معنا شود. اگر آن را «بخشاینده»
ترجمه كرده بودید، راهی به دهی می برد؛
زیرا رحیم یعنی خدای كه در آن دنیا گناهان
مؤمنان را عفو می كند. پس آنچه در
ترجمه «بسم الله» آورده اید، بد نیست؛ ولی
كامل نیست و اشتباهاتی دارد. من هم
در دوران جوانی چنین قصدی داشتم، امّا به
همین مشكلات برخوردم و از خواندن نماز
فارسی منصرف شدم. تازه این فقط آیه اول
سوره حمد بود، اگر به دیگر آیات
بپردازیم موضوع خیلی پیچیده تر می
شود.امّا من معتقدم شما اگرباز هم بر این
امر
اصرار دارید، دست از نمازخواندن فارسی
برندارید؛ زیرا خواندنش ازنخواندن
نمازبه
طوركلی بهتر است.
در این جا، همگی شرمنده و منفعل و شكست
خورده از وی عذر خواهی كردیم و قول
دادیم، ضمن خواندن نمازبه عربی،نمازهای
گذشته را اعاده كنیم.
ایشان فرمود: من نگفتم به عربی نماز
بخوانید، هرطور دلتان می خواهد بخوانید.
من
فقط مشكلات این كار را برای شما شرح دادم.
ما همه عاجزانه از وی طلب بخشایش و
ازكار خود اظهار پشیمانی كردیم. حضرت آیت
الله ارباب، با تعارف میوه و شیرینی،
مجلس را به پایان برد. ما همگی دست مباركش
را بوسیدیم و در حالی كه ما را بدرقه
می كرد، خداحافظی كردیم. بعد نمازهارا
اعاده كردیم و ازكار جاهلانه خود دست
برداشتیم.