ساعت: (فنلاند)
امروز: یکشنبه، 9 آبان 1395 (30 اکتبر 2016)
Tänään: Sunnuntai, 30 Lokakuuta 2016
سالروز عضویت garfild
به آرشیو بوف بوفی خوش آمدید این مجموعه انجمن ایرانیان فنلاند (فروم iranian.fi) و شامل ۲۹۰٬۸۸۴ نوشته از ۱٬۱۷۷ نویسنده است که در فاصلهٔ بهمن ۱۳۸۹ تا بهمن ۱۳۹۵ منتشر شدهاند و بدون تغییر در دسترس قرار گرفتهاند.
ثبتنام و ارسال نوشته در این وبسایت امکانپذیر نیست. چنانچه نوشتهای متعلق به شماست و مایل نیستید در آرشیو باقی بماند، میتوانید از طریق گزینهٔ «گزارش» در زیر همان نوشته، درخواست حذف آن را ثبت کنید.
یک نت روی دیوار انجمن
pAshMak
1 هفته پیش
آدرس جدید سایت:
www.boooofi.com
تاریخچه و فلسفه ی جشن تیرگان و ( آرش کمان گیر )
بابک
▧ تصویر در دسترس نیست
پیش گفتار
خدای بزرگ است اهورامزدا،آنکه این زمین را آفرید،آنکه آن آسمان را آفرید،آنکه مردم را آفرید،آنکه شادی را برای مردم آفرید»در ایران باستان ، جشن های بسیاری به پا میشده است ؛ از بسیاری جشن ها پیداست که ایرانیان برای شادی های زندگی،ارزش فراوان قائل بودند وطبع انسانی وروح دادگری و گرایش به راستی و مهربانی،خود دلیل آشکاری بر طبع تاژ (لطیف)و شادی آفرین نیاکان ما میباشد . آنچه که بیشتر فرهنگهای امروز جهان،درباره ی اندوه و غم و سر بر زانو نهادن گرامی میدارند در فرهنگ ایران بد شمرده است :
غم مخور چه غم خورنده را رامش گیتی و مینو از میان میرود و کاهش بتن و روانش افتد .
فلسفه ی تیرگان
تیر یا تِشْتَرْ ستاره باران است و هرگاه که در آسمان پیدا شود و بدرخشد، مژده باران می دهد. روز سیزدهم هر ماه منسوب است به این ایزد و مطابق معمول و سنت، در توافق نام روز و ماه، روز سیزدهم جشن تیرگان است. برای این جشن چندین علت و انگیزه آمده است.
مهم ترین این انگیزه ها، تعرض افراسیاب به ایران در زمان منوچهر و اختلاف مرزی که موجب شد منوچهر مدتی با سپاه ایران در محاصره تورانیان بماند، و سپس قضیه تیر انداختن آرش مطرح می شود که او تیری را به جهت تعیین مرز پرتاب می کند و به این مناقشات پایان می دهد.
ارتباط تیرگان و آرش:
جشن تیرگان، یادآور تثبیت مرزهای ایران و توران بهوسیلۀ تیر آرش است. بدون هرگونه دودلی، آرش این تیر را در بلندترین روز سال، یعنی در سیو یکم خرداد ماه افکنده است. زیرا سوارانی در پی آن اسب میتاختند و
ایزدان آب و گیاه و مهر فراخ چراگاه [آن تیر را، راهی پدید آوردند.] آنگاه ... مهر فراخ چراگاه آن تیر را راهی پدید آورد.
اشی نیک و بزرگ و ”پارند“ سبک گردونه، باهم از پی آن روان شدند، تا هنگامیکه آن [ تیر] پران بر کوه ” خوانونت“ فرود آمد و در خوانونت به زمین رسید .
با توجه به این که تیر آرش به دور دستها میرفت و ایزدان برای او راه میگشودند و سواران در دنبال آن ”تیر“ اسب میتاختند، میبایست آرش تیر را در روز تیرگان که بلندترین روز سال (پایدارترین خورشید ایران زمین ) است، انداخته باشد.
جشن تیرگان
این جشن در میان زرتشیتان دوره ای ده روزه دارد یعنی از تیر روز روز سیزدم شروع می شود و در باد ایزد روز بیست دوم تمام می شود. زرتشتیان به این جشن تیرو جشن می گویند. قبل از عید خانه را خوب تمیز می کنند و در روز عید پوشاک نو و نقل و شیرینی و میوه تهیه می کنند. بامدادان شست و شو و غسل می کنند، خواندن دو نیایش خورشید نیایش و مهر نیایش از اوستا نیز بسیار نیکو است. همچنین در این روز که جشن «آبریزان» هم به آن می گویند، زرتشتیان به یکدیگر آب می پاشند.
شاید این جشن یکی از شاد ترین جشنهای ایرانی بوده باشد، متأسفانه ما نسبت به جشنهای کهن ایرانی نا آگاه مانده ایم و مراسم این جشن که تا سی سال پیش در میان زرتشتیان برگزار می شد اکنون رو به خاموشی است.
آرش پهلوان استورهاي ايرانيان است كه با پرتاب تيري؛ مرز ميان ايران و توران را در زمان منوچهر مشخص ميكند و بدين ترتيب دشمنان از ايرانشهر دور ميشوند. از آن روز به بعد ايرانيان روز پرتاب تير را جشن ميگيرند. این نوشتار میکوشد، مطالبي را در مورد اسطوره آرش و رابطه آن با جشن تيرگان مشخص كند. به همين منظور با بررسي واژههايي كه ميبايستي با آنها آشنا شويم،
آرش قهرمان استورهاي ايرانيان : كه در روايات از او با صفات "آرش شيواتير" و "آرش كمانگير" ياد شده است. وي در زمان جنگ ميان ايران و توران و در دوران پادشاهي منوچهر(ايران) و افراسياب(توران)، جزو سپاهيان ايران بود و با پرتاب تير، مرز ميان ايران و توران را مشخص ميكند. در كتاب "دانشنامهي مزديسنا" در زير واژه "ارخش" كه همان "آرش" باشد (خ قبل از ش قابليت حذف شدن دارد)، آورده شده:
۱- "آرش. بهترين تيرانداز آرياييها.
در بندهاي ۶ و ۳۷ از تيشتر يشت (تيريشت)، تيشتر ايزد باران در چستي و چالاكي به تير آرش(ارخش) تشبيه شده است."
۲- "در ارمني واژه آرشين و آرسن هر دو از همين ريشه (آرش) و به معني مرد و پهلوان است"
توضيح: خشايارشا كه مركب از خشاي+آرشا است، به معني "شاه مردان" است. بخش دوم (آرشا به معني مرد) از ريشه آرش است.
۳- "صورت اوستايي نام اين قهرمان (آرش)، "رخشه" است و همراه با صفات تيرتيز و تيرتيزترين ايرانيان از او ياد شده است."
۴- "در مورد روز انداختن تير (توسط آرش) دو روايت در دست است. يكي روز خرداد از ماه فروردين است و ديگري به روايت آثارالباقيه روز سيزدهم از تيرماه."
در فرهنگ دهخدا در مورد آرش داريم: "اوستا بهترين تيرانداز را "ارخش" ناميده و گمان ميرود كه مراد همان آرش است."
طبري اين كماندار را "آرش شاتين" مينامد و "نولدكه" حدس ميزند اين كلمه تصحيف جمله اوستايي "خشووي ايشو" باشد چه معني آن "خداوند تير شتابنده" است كه صفت يا لقب آرش بوده است.
▧ تصویر در دسترس نیست
واژه شناسي آرش:
لغت Arc در زبان انگليسي به معناي قوس و كمان است. لغت Arch به معناي تاق، قوس، هلال، قوس دادن و خم كردن، واژه Archer به معناي تيرانداز، Archery به معناي تيراندازي، واژه Architect به معناي معمار و Architecture به معناي معماري است. اين واژه اخير كه معماري معنا ميشود در واقع در ترجمه دقيقتر به معناي "فن و هنر كمانزني" است.
از اين واژهها و معانياشان استنباط ميشود كه واژه قوس و كمان و تيراندازي و تاق از يك ريشهاند. اين موضوع كه واژه كمان و تيراندازي از يك ريشه هستند با توجه به شكل كماني كه در تيراندازي از آن استفاده ميشود، منطقي به نظر ميرسد.
از طرفي قوس و كمان و تاق از مفاهيمي هستند كه بارها در ادبيات به عنوان صفتي از آسمان ذكر شدهاند. پس اين موضوع دور از ذهن نيست كه بتوانيم رابطهاي ميان واژههاي آسمان و Arch پيدا كنيم. واژه آسمان به زبان عربي كه در فارسي هم بسيار استعمال ميشود، "عرش" است؛ به تشابه Arsh (عرش) و Arch دقت كنيد. و اگر "ع" عرش را به "آ" تبديل كنيم، به واژه "آرش" ميرسيم كه كمانش خود نمادي از آسمان ميتواند باشد.
واژه انگليسي Archery به معناي تيراندازي در زبان فرانسوي به صورت Tir a larc و در زبان ايتاليايي به شكل Tiro con larco ديده ميشود. شناخت واژه Tir (تيري كه در تيراندازي از آن استفاده ميشود) در اين ميان جالب توجه است. همچنين واژه انگليسي Archer به معناي تيرانداز در زبان لاتين به شكل Arcarius و واژه كمان به لاتين به صورت Arcus ديده ميشود. هر دو اين واژهها و به ويژه واژه Arcus شباهتي به واژه "ارخش" (با تبديل كاف به خ و سين به شين كه كاملا منطقي است) و در نتيجه ارتباطي با "آرش" دارد.
توجه كنيد كه شهرت آرش به خاطر كمانداري و تيراندازي اوست و صفات آرش شيواتير و آرش كمانگير به تير و كمان وي اشاره ميكنند كه ويژگي بارز اين قهرمان به شمار ميروند. جالب توجه است كه دو حرف اول واژه Arrow كه به معني تير است با دو حرف Archery و همچنين Arash(آرش) يكي است. آرجون نام يكي از قهرمانان تيراندازي هندي است كه شباهتي به آرش دارد و باز هم ميبينيم كه حروف اول و دوم اين اسم نيز با حروف اول و دوم آرش يكي است.
بر گزار کنندگان امروزین تیرگان :
امروزه تیرگان در سراسر فلات ایران کم و بیش بصورت پراکنده برگزار می شود.برگزار کنندگان را می توان به دو گروه قومی و منطقه ای تقسیم نمود. در دسته بندی قومی دو گروه زرتشتیان و آریامن های ایرانی که امروزه ما آنان را ارامنه مسیحی می نامیم قرار دارند.
زرتشتیان پس از هزاران سال هنوز این جشن را برگزار می کنند و تیرگان می نامند. در سالهای اخیر بسیاری از ایرانیان غیر زرتشتی نیز به همراهی ایشان در این مراسم شرکت می کنند، اما جالب تر از آن برگزاری این جشن در میان ارامنه است. چرا که ارامنه ایرانیانی بودند که در میانه تاریخ دین مسیحیت را پذیرفتند و به گونه ای از دیگر ایرانیان جدا شدند اما هویت تاریخی خود را هرگز فراموش نکردند. برگزاری تیرگان یکی از نشانه های اشتراک تاریخی و فرهنگی این مردم با دیگر اقوام ایرانی می باشد.
ابوریحان بیرونی در رابطه با این رسم می نویسد:
کیخسرو پس از جنگ با افراسیاب تورانی و به هنگام بازگشت در اطراف ساوه از لشکر خود جدا شده برفراز کوهی که مشرف به ساوه بود می رود .بر بالای کوه چشمه ای بود که فرشته ای در کنار آن ایستاده. کیخسرو از دیدن فرشته مدهوش می شود. در این میان بیژن پسر گودرز از راه می رسد و از آب چشمه بر گونه های کیخسرو می پاشد تا وی را به هوش آورد. از آنجاست که این رسم پاشیدن آب آغاز میگردد.
روایت دیگری نیز از ابوریحان نقل شده است که به داستان حضرت سلیمان مربوط است و آن اینکه پرستوئی با منقار خود آب آورده بر حضرت سلیمان پاشید و این رسم آب پاشی از آنجاست.
از دیگر مراسم مشترک بین این دو گروه فال کوزه است. روز قبل از جشن تیرگان دوشیزه ای را بر می گزینند و کوزه ای سفالی، سبز و دهان گشاد به وی می دهند. او این ظرف را از آب پاکیزه پر می کند و نزد آرزومندان رفته ، آنها نیت می کنند وچیزی همچون انگشتر، گوشواره و یا سنجاق سر درون کوزه می اندازند و سپس دستمال ابریشمی سبزی را روی کوزه قرار داده آنرا زیر درخت همیشه سبزی همچون سرو می گذارند و در روز پایان جشن تیرگان به دور آن درخت جمع شده سالخوردگان اشعاری می خوانند و بعد از هر شعر دوشیزه دست به درون کوزه برده یکی از اشیاء را بیرون می آورد و بدین ترتیب صاحب آن شیئ می فهمد که شعر خوانده شده پاسخ نیت اوست.
Ahora Quien
جــناب کــــــفر و دیـن من
بهشــــت هفـــتمــــــین من
دیـــــــار نــــــازنیـــن من
کـــوه کــمر غـلام شـــــان
چـــه آفــــــتاب و آتشـــــی
قــــیامتــی قــــیام شــــــان
چــه مــردمان ســــرکشی
شـــــــهادت و مـــــراد را
به گوش سنگ سنگ خود
چــه سخـــت نعـره میکشد
گلــــوی ســـــر زمـین من
بـه خــانه خــانه رستمـــی
بـه خــانه خــانه آرشـــــی
بــــــرای روز امتحــــــان
دلاوری کـــــــمان کشـــی
چــه ســـر فــــراز ملتـــی
چــه ســـر بلــند مردمـــی
که خـــاک راهشــــان بود
شــــــرافـــت جـــــبین من
serpent
baron jon
آخرین ورود: امروز, 07:39
شما در حال مشاهده نسخه کامل سایت هستید. ←نسخه موبایل→