₪ انجمن بوف بوفی ₪ » هنر و ادبیات » پند پیران:متن کهن پای درس قابوس نامه
آبان
9
ساعت: (فنلاند)
امروز: یکشنبه، 9 آبان 1395 (30 اکتبر 2016)
Tänään: Sunnuntai, 30 Lokakuuta 2016
سالروز عضویت garfild
به آرشیو بوف بوفی خوش آمدید این مجموعه انجمن ایرانیان فنلاند (فروم iranian.fi) و شامل ۲۹۰٬۸۸۴ نوشته از ۱٬۱۷۷ نویسنده است که در فاصلهٔ بهمن ۱۳۸۹ تا بهمن ۱۳۹۵ منتشر شده‌اند و بدون تغییر در دسترس قرار گرفته‌اند.
ثبت‌نام و ارسال نوشته در این وب‌سایت امکان‌پذیر نیست. چنانچه نوشته‌ای متعلق به شماست و مایل نیستید در آرشیو باقی بماند، می‌توانید از طریق گزینهٔ «گزارش» در زیر همان نوشته، درخواست حذف آن را ثبت کنید.


₪ انجمن بوف بوفی ₪ » هنر و ادبیات » پند پیران:متن کهن پای درس قابوس نامه

یک نت روی دیوار انجمن pAshMak
1 هفته پیش

آدرس جدید سایت:
www.boooofi.com



پند پیران:متن کهن پای درس قابوس نامه

1769 بازدید، 2 پست، نویسنده: بابک

  • بابک



    پند پیران : متن کهن پای درس قابوس نامه




    قابوس نامه يكي از نامه هاي ذيقيمتي است كه در زبان فارسي نگارش يافته است و نويسنده آن عنصرالمعالي كيكاوس از اميران خاندان آن زيار و داماد سلطان محمود غزنوي است . قصد وي از نوشتن قابوس نامه اين بوده است كه اگر فرزندش گيلانشاه بخواهد بعد از او امارت را حفظ كند و يا به اضطرار مجبور به قبول كارهاي ديگري شود چگونه آن كارها را به انجام رساند كه خير دنيا و آخرتش در آن باشد . متن اصلي داراي يك مقدمه و چهل و چهار بخش است كه در مورد رموز مملكت داري و سپاهيگري و آيينهاي جنگ و جوانمردي و ادبيات و پزشكي و بازرگاني و جزء اينهاست كه بصورت پندهايي ذيقيمت براي شناخت رموز كار و رعايت اصول اخلاقي خداپسندانه آمده است .

    مقدمه
    آداب سخن گفتن و شنیدن و چگونگی آن، نشان دهنده شخصیت، اندیشه و خرد هر فرد است. سخندانی و سخن شناسی، از لوازم زندگی جوان موفق است که باید آن را به خوبی فراگیرد و به کار ببندد. یکی از پندهای کتاب قابوس­نامه، آیین سخن و سخندانی است که در این شماره از گلبرگ جوان ـ یعنی بخش پایانیِ پندهای قابوس­نامه ـ به آن می­پردازیم.

    ای پسر! در کارها افراط مکن و افراط را ناپسند و زشت بدان. در همه کارها میانه­ رو باش که پیامبر ما فرمود: «بهترین کارها، میانه­ روی است»، و در سخن گفتن و اظهار سخن، ملایمت و درنگ و بردباری پیشه کن، و اگر برای درنگ سرزنش شوی، بهتر است از اینکه برای شتاب­زدگی و تندی تو را ستایش کنند.

    و به دانستن رازی که به تو مربوط نمی­شود، راغب مشو و راز خود را جز با خویشتن مگو، که اگر بگویی، دیگر آن سخنْ راز نخواهد بود.

    و پیش مردمان با کسی راز مگوی، اگر چه اصل و باطن سخن خوب باشد، دیگران به تو بدگمان می­شوند؛ زیرا بیشتر مردم به هم بدگمان هستند.

    هر سخنی که می­گویی، چنان بگو که دیگران به راستی آن سخن گواهی دهند؛ اگرچه تو پیش مردمان به راست­گویی مشهور باشی.

    و اگر نمی­خواهی خود را به زور و ستم کاری متهم کنی، برای هیچ چیز گواه و شاهد مشو و اگر شدی، در هنگام شهادت دادن از این کار خودداری کن، و اگر گواهی دادی، بنا بر میل و رضایت دیگران گواهی مده؛ شهادت به حق بده.

    هر سخنی که به تو می­گویند، بشنو، ولی در عمل کردن بدان شتاب زده نباش، و سخنان خود را نیندیشیده مگو؛ همیشه نخست فکر کن و بعد بگوی تا از گفته خود پشیمان نشوی که از پیش اندیشه کردن، نوعی کاردانی است.

    از شنیدن هیچ سخنی دلتنگ مشو؛ چه آن سخن به کار تو بیاید و چه نیاید، تا مردم از سخن گفتن با تو پشیمان نشوند و از تجربه­ های مردم بی­ بهره نمانی.

    و با سخن خود مردم را آزار مده، که سخنان آزاردهنده، دشمنی به بار می­آورد و اگرچه دانا باشی، خود را از نادانان بشمار تا درِ آموختن بر تو بسته نگردد و هیچ سخن را عیب مگیر و ستایش مکن، پیش از آنکه عیب و هنر آن بر تو معلوم شده باشد.

    و سخن خود را بر یک روش بگو؛ با خواصْ سخنان عالمانه و با عامه سخنان متوسط، تا از دایره حکمت بیرون نباشی و سخنان تو بر شنونده موجب آزار نباشد، مگر در جایی که دلایل و براهین تو را نپذیرند. آن­گاه مطابق میل ایشان سخن بگوی تا از آنجا به سلامت برهی.

    و اگرچه سخن­شناسی باشی، کمتر اظهار دانایی کن تا هنگام سخن گفتن عاجز نشوی، و دانای کم سخن باش، نه نادان پرسخن؛ که گفته­ اند خاموشی، سلامت عقل است و بسیارگویی، بی­خردی؛ زیرا شخص پرحرف اگرچه خردمند باشد، مردمان او را در شمار بی­خردان می­شناسند و اگر انسان بی­خردی خاموش باشد، مردمانْ خاموشی او را دلیل عقل او می­دانند و او را از گروه عاقلان می­شناسند.

    و اگرچه درست کار و پرهیزکار باشی، خودستای مباش. شهادت تو را در حق خودت کسی نمی­ پذیرد؛ بکوش تا نزد مردمان ستوده باشی، نه اینکه خود، خویش را بستایی.

    و اگرچه بسیار دانایی، سخنی را بگوی که به کار تو آید و مایه رنج تو نشود. پس سخن­گوی باش، نه یاوه گوی، که یاوه­ گویی نوعی دیوانگی است.

    و با هر که می­خواهی سخن بگویی، ببین که آیا او خواهان سخن تو هست یا نه؟ اگر خریدار خوبی یافتی، سخن خود را بفروش، وگرنه آن سخن را نگاه دار و سخنی بگو که او از آن خوشش بیاید تا خریدار تو باشد.

    و تا می­توانی از شنیدن سخن، گریزان مشو، که مردم از شنیدن سخن، سخن شناس و سخن­گوی می­شوند. پس آنها را بشنو و بپذیر؛ به ویژه سخنان و پندهای پادشاهان و حکیمان را، که گفته ­اند: «پند حکما و پادشاهان شنیدن، چشم خرد را روشن می­کند؛ زیرا توتیای چشم، خرد و حکمت است.» پس سخن این گروه را باید با گوش دل شنید و بدان اعتماد کرد.



    5 سپاس: علیرضا، pAshMak، kahkeshan، نخبه، بچه مثبت

  • kahkeshan

پاسخ سریع   پاسخ   
1 نفر در حال مشاهده اين تاپيک هست: 1 ميهمان، 0 کاربر: