تقسيم بندي مشخصي براي گياه خواري وجود ندارد . اما مي توان تفاوت مصرف شير و تخم مرغ در گياه خواران را مبناي تقسيم بندي قرار داد. نوع اول افرادي که هيچ فرآورده حيواني نمي خورند ؛ نوع دوم افرادي که از شير و مشتقات آن علاوه بر گياهخواري استفاده مي کنند ؛ نوع سوم افرادي که تخم مرغ هم مي خورند؛ و نوع جديدي از گياه خواري که به جز گوشت قرمز از ساير گوشتها مثل مرغ و ماهي هم استفاده مي کنند. نوع دوم وسوم براي افرادي که مطلقا تمايل به مصرف هيچ نوع گوشتي ندارند مناسب است . اما نوع اول را به هيچ فردي توصيه نمي کنم زيرا بدون شير ، بسياري از فعاليت هاي بدن از دست مي رود. ورزشکاران بايد دقت کنند که گياه خواري روي انرژي آنها تاثير جدي مي گذارد ، به همين جهت قبل از مسابقه مي توانند براي تامين انرژي کافي ، از مقادير دلخواه آجيل ، مغزها ، ميوه هاي خشک شده ، ماکاروني ، شير و مشتقات آن استفاده کنند. همچنين براي کم نشدن ذخاير پروتئيني بدنشان ، بايد گياهان حاوي پروتئين که متاسفانه محدودند مثل عدس را بيشتر ، مصرف کنند. يک نکته بسيار مهم ديگر در مورد افراد گياه خوار ورزشکار زمان خواب آنهاست . اين افراد اگر پس از رو آوردن به گياهخواري ، 1 يا 2 ساعت به خواب اضافه کنند ، کمتر با مشکل افت انرژي مواجه خواهند شد.
رژیم گیاه خواری
۱ـ كالري:
به علت اينكه غذاهاي گياهي غني از آب و فيبر مي باشد و حاوي درصد كمي از چربي نسبت به غذاهاي حيواني است بنابراين حاوي انرژي كمي مي باشد كه اين امر باي كاهش وزن افراد چاق مطلوب است و ليكن براي ورزشكاران گياهخواري ،زنان باردار و شيرده گياهخوار جهت تأمين انرژي بيشتر بايستي مصرف غذاهايي مثل انواغ مغزها ، حبوبات ، ميوه هاي خشك و شير تهيه شده از سويا افزايش يابد.
2ـ پروتئين :
حداقل 12- 10% كالري رژيم بايستي از منبع پروتئين تأمين شود و غذاهاي گياهي غني از پروتئين مي باشند. به عنوان مثال حبوبات تا حبوبات تا حدود 25% ، سويا تا حدود 40% و انواع مغزها بيش از 12% پروتئين دارند. هر چند ارزش بيولوژيك پروتئين هاي گياهي پايين است و ليكن اگر تركيب غذاهاي مصرفي و كالري رژيم متعادل باشد هيچگونه كمبود پروتئين در افراد گياهخوار مشاهده نمي شود به عنوان مثال مصرف حبوبات با غلات و حبوبات با انواع مغزها ودانه مكمل سازي خوبي از نظر اسيد هاي آمينه ضروري است و سبب بالا رفتن كيفيت پروتئين مصرفي مي شود.
3ـ چربي :
رژيم گياهخواري داراي چربي كم و حدود 60% اسيد هاي چرب از انواع اسيد لنيولئيك است كه در رژيم همه چيز خوار يا غير گياهخوار حدود 10% اسيد چرب از نوع اسيد لينولئيك است.
4ـ كربوهيدرات :
رژيم غذايي گياهخواري در مقايسه با رژيم همه چيز خواران غني از كربوهيدرات كمپلكس و فيبر مي باشد و فيبر مصرفي 40 گرم در روز است كه مصرف فيبر زياد براي گروه آسيب پذير توصيه نمي شود و بهتر است به جاي فيبر غذايي از غلات تصفيه شده و غذاهايي كه حاوي مهار كننده جذب كمتري هستند بيشتر مصرف نمايند.
5ـ ويتامين ها :
گياهخواران ويتامين هاي بيشتري نسبت به همه چيز خواران دريافت مي كنند به خصوص Veg ـ Lacto و Veg – Ovo – Lacto هيچ نوع كمبود ويتاميني ندارند و ليكن گروه Vegan از نظر B12، اسيد فوليك و ويتامين D توصيه مي شود هفته اي يك تا دو بار به ميزان 1 ساعت در برابر نور آفتاب قرار بگيرند و يا از شير سويا و ماست و پنير ، مارگارين و غلات غني شده با ويتامين D و يا در نهايت از مكمل ويتامين D استفاده كنند .براي رفع كمبود B12 از انواع جوانه به خصوص جوانه گندم، مخمر ، قارچ ، بادام زميني ، آلو و زرد آلو خشك بيشتر استفاده نمايند.
6ـ مواد معدني:
علل كمبود مواد معدني در گياهخواران عبارتند است از:
1) غني ترين و قابل جذب ترين مواد معدني در منابع حيواني وجود دارد. به خصوص آهن، Ca ، فسفر و روي
2) وجود مهار كننده هاي جذب و فيبر زياد سبب كاهش جذب مواد معدني مي شود.
3) دريافت انرژي كم سبب حداقل دريافت مواد معدني مي شود.
jahani
تقسيم بندي مشخصي براي گياه خواري وجود ندارد . اما مي توان تفاوت مصرف شير و تخم مرغ در گياه خواران را مبناي تقسيم بندي قرار داد. نوع اول افرادي که هيچ فرآورده حيواني نمي خورند ؛ نوع دوم افرادي که از شير و مشتقات آن علاوه بر گياهخواري استفاده مي کنند ؛ نوع سوم افرادي که تخم مرغ هم مي خورند؛ و نوع جديدي از گياه خواري که به جز گوشت قرمز از ساير گوشتها مثل مرغ و ماهي هم استفاده مي کنند.
نوع دوم وسوم براي افرادي که مطلقا تمايل به مصرف هيچ نوع گوشتي ندارند مناسب است . اما نوع اول را به هيچ فردي توصيه نمي کنم زيرا بدون شير ، بسياري از فعاليت هاي بدن از دست مي رود.
ورزشکاران بايد دقت کنند که گياه خواري روي انرژي آنها تاثير جدي مي گذارد ، به همين جهت قبل از مسابقه مي توانند براي تامين انرژي کافي ، از مقادير دلخواه آجيل ، مغزها ، ميوه هاي خشک شده ، ماکاروني ، شير و مشتقات آن استفاده کنند. همچنين براي کم نشدن ذخاير پروتئيني بدنشان ، بايد گياهان حاوي پروتئين که متاسفانه محدودند مثل عدس را بيشتر ، مصرف کنند.
يک نکته بسيار مهم ديگر در مورد افراد گياه خوار ورزشکار زمان خواب آنهاست . اين افراد اگر پس از رو آوردن به گياهخواري ، 1 يا 2 ساعت به خواب اضافه کنند ، کمتر با مشکل افت انرژي مواجه خواهند شد.
رژیم گیاه خواری
۱ـ كالري:
به علت اينكه غذاهاي گياهي غني از آب و فيبر مي باشد و حاوي درصد كمي از چربي نسبت به غذاهاي حيواني است بنابراين حاوي انرژي كمي مي باشد كه اين امر باي كاهش وزن افراد چاق مطلوب است و ليكن براي ورزشكاران گياهخواري ،زنان باردار و شيرده گياهخوار جهت تأمين انرژي بيشتر بايستي مصرف غذاهايي مثل انواغ مغزها ، حبوبات ، ميوه هاي خشك و شير تهيه شده از سويا افزايش يابد.
2ـ پروتئين :
حداقل 12- 10% كالري رژيم بايستي از منبع پروتئين تأمين شود و غذاهاي گياهي غني از پروتئين مي باشند. به عنوان مثال حبوبات تا حبوبات تا حدود 25% ، سويا تا حدود 40% و انواع مغزها بيش از 12% پروتئين دارند. هر چند ارزش بيولوژيك پروتئين هاي گياهي پايين است و ليكن اگر تركيب غذاهاي مصرفي و كالري رژيم متعادل باشد هيچگونه كمبود پروتئين در افراد گياهخوار مشاهده نمي شود به عنوان مثال مصرف حبوبات با غلات و حبوبات با انواع مغزها ودانه مكمل سازي خوبي از نظر اسيد هاي آمينه ضروري است و سبب بالا رفتن كيفيت پروتئين مصرفي مي شود.
3ـ چربي :
رژيم گياهخواري داراي چربي كم و حدود 60% اسيد هاي چرب از انواع اسيد لنيولئيك است كه در رژيم همه چيز خوار يا غير گياهخوار حدود 10% اسيد چرب از نوع اسيد لينولئيك است.
4ـ كربوهيدرات :
رژيم غذايي گياهخواري در مقايسه با رژيم همه چيز خواران غني از كربوهيدرات كمپلكس و فيبر مي باشد و فيبر مصرفي 40 گرم در روز است كه مصرف فيبر زياد براي گروه آسيب پذير توصيه نمي شود و بهتر است به جاي فيبر غذايي از غلات تصفيه شده و غذاهايي كه حاوي مهار كننده جذب كمتري هستند بيشتر مصرف نمايند.
5ـ ويتامين ها :
گياهخواران ويتامين هاي بيشتري نسبت به همه چيز خواران دريافت مي كنند به خصوص Veg ـ Lacto و Veg – Ovo – Lacto هيچ نوع كمبود ويتاميني ندارند و ليكن گروه Vegan از نظر B12، اسيد فوليك و ويتامين D توصيه مي شود هفته اي يك تا دو بار به ميزان 1 ساعت در برابر نور آفتاب قرار بگيرند و يا از شير سويا و ماست و پنير ، مارگارين و غلات غني شده با ويتامين D و يا در نهايت از مكمل ويتامين D استفاده كنند .براي رفع كمبود B12 از انواع جوانه به خصوص جوانه گندم، مخمر ، قارچ ، بادام زميني ، آلو و زرد آلو خشك بيشتر استفاده نمايند.
6ـ مواد معدني:
علل كمبود مواد معدني در گياهخواران عبارتند است از:
1) غني ترين و قابل جذب ترين مواد معدني در منابع حيواني وجود دارد. به خصوص آهن، Ca ، فسفر و روي
2) وجود مهار كننده هاي جذب و فيبر زياد سبب كاهش جذب مواد معدني مي شود.
3) دريافت انرژي كم سبب حداقل دريافت مواد معدني مي شود.