اگر نوجوان یا جوانی باشید که در اتوبوسی خلوت نشسته‌اید و فردی مست یا زیر تأثیر مواد مخدر تلاش کند روی پایتان بنشیند، چه احساسی خواهید داشت؟ این سؤال فرضی نیست — چنین اتفاقاتی در سیستم حمل‌ونقل عمومی منطقه اولو (Oulu) در فنلاند واقعاً رخ می‌دهد.

نظرسنجی برای سنجش ابعاد مشکل

شهرداری اولو (Oulu)، شهرداری‌های کمپله (Kempele) و لیمینکا (Liminka) در همکاری با سازمان حمل‌ونقل منطقه‌ای OSL نظرسنجی‌ای را برای بررسی گستره این مشکل آغاز کرده‌اند. این نظرسنجی به مسافران ۱۳ تا ۲۰ ساله اختصاص دارد.

هلنا والیاهو (Helena Väliaho)، مدیر حمل‌ونقل عمومی OSL، در این باره می‌گوید: «به ما بازخوردهایی رسیده که جوانان تا حدودی احساس ناامنی در حمل‌ونقل عمومی می‌کنند و خواستیم بررسی کنیم این احساس از کجا ناشی می‌شود تا بتوانیم خدماتمان را بهبود بخشیم.»

تجربه‌های نگران‌کننده جوانان

سیلا آهولا (Seela Ahola)، دانش‌آموز دبیرستانی از لیمینکا، می‌گوید خودش احساس ناامنی نکرده، اما دوستانش تجربه‌های ناخوشایندی داشته‌اند. او از موقعیتی تعریف می‌کند که در یک اتوبوس شلوغ، دوستش در راهرو ایستاده بود و مردان مسن‌تر او را به گوشه‌ای هُل داده بودند که راه فرار نداشت.

«با اینکه خواسته شد کنار بروند، کسی توجهی نکرد.»
— سیلا آهولا، دانش‌آموز از لیمینکا

یوئلا سپانن (Joela Seppänen)، جوان دیگری از لیمینکا، نیز از تجربه‌های مشابهی در میان دوستانش می‌گوید. به گفته او، مشکل بیشتر در شب‌ها و آخر هفته‌ها، زمانی که مسافران مست هستند، رخ می‌دهد.

سپانن معتقد است به این موقعیت‌های آزاردهنده به‌اندازه کافی رسیدگی نمی‌شود: «به راننده اتوبوس گفته شده که این فرد را پیاده کن چون رفتار آزاردهنده‌ای داشته، اما هیچ اقدامی انجام نشده و مسافر به حال خود رها شده.»

از مزاحمت تا نشستن روی پای مسافر

سارا سووانتو (Sara Suvanto)، جوانی از کمپله، می‌گوید بدترین حالت این است که فرد مست روی پای مسافر می‌نشیند، یا لااقل کنارش می‌نشیند حتی وقتی جای دیگری در اتوبوس خالی است.

سووانتو همچنین به رفتار برخی رانندگان اتوبوس اشاره می‌کند که می‌تواند احساس ناامنی ایجاد کند؛ به‌عنوان مثال وقتی راننده منتظر نمی‌ماند تا مسافر با ویلچر بنشیند و سریع از ایستگاه حرکت می‌کند که ممکن است باعث افتادن مسافر شود.

کارگاه‌ها و آموزش رانندگان

نتایج نظرسنجی در ماه اوت در کارگاه‌هایی با حضور جوانان بررسی خواهد شد. هدف این کارگاه‌ها بهبود تجربه استفاده از حمل‌ونقل عمومی برای جوانان و یافتن راه‌حل‌های مشترک است.

والیاهو می‌گوید رانندگان اتوبوس حق دارند مسافران مزاحم را از اتوبوس پیاده کنند. «می‌خواهیم آگاهی جوانان را نسبت به این موضوع افزایش دهیم که راننده یک بزرگسال قابل‌اعتماد است که می‌توانند در موقعیت‌های مشکل‌ساز به او مراجعه کنند.»

آهولا پیشنهاد می‌دهد که رانندگان نه‌تنها حق، بلکه تکلیف داشته باشند مسافران مزاحم را پیاده کنند.