آیا در فنلاند از اکتبر می‌توان با لاستیک میخ‌دار رانندگی کرد؟

تپو وسالاینن (Teppo Vesalainen)، مدیر آموزش انجمن خودروی فنلاند (Autoliitto)، هر هفته به پرسش‌های خوانندگان امتیوی (MTV) دربارهٔ خودرو و رانندگی پاسخ می‌دهد. این هفته پرسش این بود: آیا در اکتبر هم می‌توان با لاستیک میخ‌دار (nastarenkaat) رانندگی کرد؟ پاسخ او نقدی تند به سخت‌گیری بهار گذشتهٔ ادارهٔ کل پلیس (Poliisihallitus) هم هست.

قانون چه می‌گوید؟

بر اساس قانون عبور و مرور جاده‌ای (tieliikennelaki)، اگر هوا یا وضع جاده (keli) ایجاب کند، از اول نوامبر تا پایان مارس استفاده از لاستیک زمستانی (talvirenkaat) الزامی است. لاستیک زمستانی دو نوع است: میخ‌دار و اصطکاکی (kitkarenkaat).

سخت‌گیری بهار گذشته چه بود؟

وسالاینن می‌گوید بیش از ربع قرن در ایمنی ترافیک کار کرده و هر پاییز به رانندگان یادآوری کرده که این بار نگذارند زمستان غافلگیرشان کند و لاستیک زمستانی را به‌موقع عوض کنند.

اما بهار گذشته ادارهٔ کل پلیس سخت گرفت و از نیمهٔ اول آوریل رانندگان با لاستیک میخ‌دار را به جریمهٔ تخلف رانندگی (liikennevirhemaksu) تهدید کرد. برداشت پلیس‌های مختلف از این‌که کی رانندگی با لاستیک میخ‌دار مجاز است و کی نیست، روز به روز فرق می‌کرد و رانندهٔ معمولی سر در نمی‌آورد.

بر اساس پاسخی که انجمن خودرو در آوریل از ادارهٔ کل پلیس گرفت، موضع پلیس این بود: حتی اگر صبح موقع رفتن به سر کار جاده لغزنده باشد، اگر عصر موقع برگشتن سطح جاده خشک و بدون یخ باشد، خودرو نباید لاستیک میخ‌دار داشته باشد.

به گفتهٔ وسالاینن، با همین منطق، کسی که در تعطیلات پاییزی به لاپلند می‌رود باید یک تریلر پشت خودرو ببندد، لاستیک‌های میخ‌دار را در آن بگذارد و هر جا وضع جاده لازم کرد عوضشان کند. او این متن را درست در هفتهٔ تعطیلات پاییزی، در کمیاروی (Kemijärvi)، نشسته در خودرویش در ایستگاه شارژ نوشته است؛ با لاستیک میخ‌دار و بدون تریلر.

چرا این تفسیر خطرناک است؟

وسالاینن می‌گوید تفسیر آشفته و بیش از حد تنگ‌نظرانه از قانون می‌تواند پیامدهای دور و درازی داشته باشد: بدترین حالت این است که امسال پاییز کسانی که لاستیک میخ‌دار دارند جرئت نکنند لاستیک زمستانی را به‌موقع عوض کنند.

او هر سال هفتهٔ تعطیلات پاییزی مدرسه‌های جنوب فنلاند را در لاپلند می‌گذراند و همیشه با لاستیک میخ‌دار رفته است؛ و هر سال، از جمله امسال، جایی در مسیر سطح جاده یخ زده بوده است.

لغزندگی فقط مخصوص لاپلند نیست: پاییز گذشته در لاهتی (Lahti)، درست در هفتهٔ تعطیلات پاییزی جنوب فنلاند، روز ۱۸ اکتبر چند تصادف زنجیره‌ای (ketjukolari) و حادثهٔ دیگر با حدود ۷۰ خودرو رخ داد. سطح جاده‌ها ناگهان یخ زده بود و بیشتر خودروها هنوز لاستیک زمستانی نداشتند.

حق انتخاب لاستیک با راننده است

به گفتهٔ وسالاینن، می‌شد این مشکل را با انتخاب لاستیک اصطکاکی به‌جای میخ‌دار دور زد، اما لاستیک اصطکاکی با محیط و نوع رانندگی همه سازگار نیست. او می‌گوید تفسیر کوته‌بینانه و بیش از حد تحت‌اللفظی از قانون نباید مردم را به زور به سمت لاستیک اصطکاکی براند.

او امیدوار است پلیس‌های راهنمایی و رانندگی با او هم‌نظر باشند و در کنترل جاده‌ها به‌جای کتاب قانون از عقل سلیم (maalaisjärki) استفاده کنند؛ وگرنه به گفتهٔ او دهه‌ها کار ایمنی ترافیک برای این‌که زمستان رانندگان را غافلگیر نکند، بی‌اثر می‌شود.