صرفهجویی حدود ۱۰ میلیارد یورویی در مالیهٔ عمومی فنلاند بدون دستزدن به بازنشستگی به دست نمیآید. این ارزیابی میکا نیمِلا (Mika Niemelä)، رئیس بودجهٔ وزارت دارایی، در مجلهٔ «بازنشستگی شغلی» است که مرکز تأمین بازنشستگی فنلاند (Eläketurvakeskus) منتشر میکند.
به گفتهٔ نیمِلا، باید همهٔ سنگها را برگرداند.
«هزینههای بازنشستگی حدود یکچهارم کل مخارج بخش عمومی را تشکیل میدهد. سخت است تصور کرد که در این بحث بهکلی کنار گذاشته شوند.»
صرفهجویی هدف در مالیهٔ عمومی
سهم بازنشستگی از کل مخارج بخش عمومی
زمانی که وزارت دارایی گزینهها را ارائه میکند
سه راهی که نام برده میشود
نیمِلا دربارهٔ اینکه این کاهشها در نهایت چطور باید اجرا شوند موضع نمیگیرد. وزارت دارایی در طول پاییز گزینههای مختلفی را بهعنوان مبنای تصمیمگیری سیاسی ارائه میکند و همزمان اثر هرکدام بر مالیهٔ عمومی را ارزیابی میکند.
به گفتهٔ او، ابزارها میتوانند اینها باشند:
— طولانیترکردن دوران کاری، یعنی دیرتر بازنشستهشدن.
— کاهش شاخصهای بازنشستگی. شاخص همان سازوکاری است که مستمری را هر سال با تورم و دستمزدها تنظیم میکند؛ کمکردن آن یعنی مستمری در طول زمان از هزینهٔ زندگی عقب میافتد.
— سنگینترکردن مالیات بازنشستگی.
مالیات سریعترین راه است، ولی نیمِلا خودش اعتراف میکند که روی دیگری هم دارد: سنگینترکردن مالیات بهاحتمال زیاد اثر منفی بر اقتصاد میگذارد، چون وقتی درآمد در دسترس بازنشستهها پایین بیاید، مصرفشان را کم میکنند.
و یک گزینهٔ دیگر که احتمالاً بیشتر از همه به ما مرتبط است
در متن ایلی این فقط یک جمله است، ولی برای بسیاری از ما مهمترین بخش خبر است.
یکی از چیزهایی که میتواند موضوع بررسی قرار بگیرد، همان استثناهایی است که در آنها بازنشستگی شغلی بدون کارِ واقعی انباشته میشود.
در نظام فعلی فنلاند، مستمری از این دورهها هم انباشته میشود:
— دوران تحصیل
— دورههای بیکاری
— مرخصی والدین
یعنی سالهایی که در آنها حقوق نمیگیری، باز هم روی مستمری آیندهٔ تو اثر میگذارند.
اگر این استثناها حذف یا کم شوند، بیشترین ضرر متوجه کسانی است که دوران کاریشان پیوسته نبوده — کسی که چند سال درس خوانده، بین دو کار فاصله داشته، یا مرخصی والدین گرفته است. برای مهاجری که در فنلاند از نو شروع کرده و این سه چیز اغلب هر سه در پروندهٔ کاریاش هست، وزن این تغییر از یک فنلاندی با چهل سال کار پیوسته بیشتر است.
این بحث تازه نیست
دستزدن به بازنشستگی بحث زیادی را برانگیخته، هم موافق و هم مخالف.
بهار امسال اقتصاددانانی که ایلی با آنها گفتوگو کرد، این را روشن میدانستند که بدون دستزدن به بازنشستگی، جمعکردن صرفهجوییهای میلیاردی بدون بهخطرانداختن خدمات دولت رفاه ممکن نیست.
هنوز هیچ تصمیمی گرفته نشده است. آنچه در این خبر آمده ارزیابی یک مقام وزارت دارایی و فهرستی از گزینههای ممکن است، نه مصوبه. تصمیم سیاسی بعداً و بر پایهٔ همین گزینهها گرفته میشود.
منبع: Yle — گزارش یان فردریکسون (Jan Fredriksson)، ۶ مهر ۱۴۰۵ (۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶). اظهارات نیمِلا در مجلهٔ «بازنشستگی شغلی»، منتشرشده توسط مرکز تأمین بازنشستگی فنلاند.