فراکسیون پارلمانی حزب ائتلاف ملی (Kokoomus)، حزب نخست‌وزیر پتری اورپو (Petteri Orpo)، روز پنجشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۵ (۱۵ اکتبر ۲۰۲۶) یک برنامهٔ تازهٔ مهاجرتی (maahanmuutto-ohjelma) را تصویب کرد. این حزب می‌خواهد در عمل به پناهجویی در فنلاند پایان دهد و تأمین اجتماعی مهاجران و پیوستن خانواده (perheenyhdistäminen) را سخت‌تر کند.
این برنامه هدف‌های حزب برای دورهٔ بعدی پارلمان است و با اتفاق آرا تصویب نشد.
آته کالوا (Atte Kaleva)، نمایندهٔ پارلمان که از ابتدای سال گروه تهیهٔ این برنامه را رهبری کرده، هدف‌ها را این‌طور خلاصه می‌کند: «مهاجرت بشردوستانه به‌شدت کاهش می‌یابد، در عمل پناهجویی به فنلاند نمی‌آید و پذیرش پناهندهٔ سهمیه‌ای (kiintiöpakolaisuus) تنها راه بشردوستانه است.»
برای مهاجرانی که الان در فنلاند زندگی می‌کنند چه تغییر می‌کند؟
سخت‌گیری‌ها به مهاجرانی که هم‌اکنون در فنلاند هستند هم می‌رسد:
- بیمهٔ بیکاری (työttömyysturva): مبلغ آن بر اساس مدت کاری که فرد در فنلاند کرده پله‌بندی می‌شود.
- مستمری ملی و تضمینی (kansan- ja takuueläke): بر اساس مدتی که فرد بیرون از فنلاند زندگی کرده کمتر می‌شود.
- پیوستن خانواده: سقف درآمد لازم بالاتر می‌رود و مزایای اجتماعی، به‌جز کمک‌هزینهٔ فرزند (lapsilisä)، دیگر جزو درآمد کسی که خانواده را دعوت می‌کند حساب نمی‌شود.
- اجازهٔ اقامت (oleskelulupa): همهٔ اجازه‌های اقامت اصولاً موقت می‌شوند. جرم سنگین یا تکرار جرم به لغو اقامت و اخراج می‌انجامد، و تا جای ممکن خارجی‌هایی که در فنلاند حبس گرفته‌اند محکومیتشان را در کشور خودشان یا در مرکز بازگرداندن (palautuskeskus) می‌گذرانند.
در مدرسه‌ها چه می‌شود؟
آموزش «فنلاندی به‌عنوان زبان دوم» (S2-opetus) به شکل فعلی برچیده می‌شود و جایش آموزش موقتی می‌آید که در صورت نیاز به‌صورت درس تقویتی (tukiopetus) ادامه پیدا می‌کند. حزب همچنین بودجهٔ دولتی آموزش زبان مادری دانش‌آموزان خارجی‌زبان را قطع می‌کند.
پناهجویان به کجا می‌روند؟
ائتلاف ملی می‌خواهد پناهجویانی را که به فنلاند می‌رسند به مرکزهایی بیرون از اتحادیهٔ اروپا بفرستد تا درخواستشان آن‌جا بررسی شود؛ این را حزب پیش‌تر در کنگرهٔ تابستان گذشته‌اش هم تصویب کرده بود. پناهجویان در این مرکزها می‌توانند مثلاً زبان یاد بگیرند یا آموزش ببینند تا شانسشان برای آمدن بعدی به فنلاند از راه کار بیشتر شود.
در مقابل، حزب می‌خواهد مهاجرت کاری (työperäinen maahanmuutto) را افزایش دهد.
پناهندهٔ سهمیه‌ای چیست؟
پناهندهٔ سهمیه‌ای (kiintiöpakolainen) کسی است که از طریق کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل از اردوگاه یا کشوری دیگر انتخاب و به فنلاند منتقل می‌شود؛ بر خلاف پناهجو (turvapaikanhakija) که خودش به فنلاند می‌آید و درخواست پناهندگی می‌دهد.
به گفتهٔ کالوا، حزب به تعداد پناهندگان سهمیه‌ای دست نمی‌زند، اما در انتخاب آن‌ها علاوه بر معیارهای فعلی باید «توان سازگاری با جامعه و فرهنگ فنلاند» هم سنجیده شود. برنامه دقیق نمی‌گوید این توان چطور سنجیده می‌شود، اما کالوا دین را یکی از نمونه‌ها می‌داند: به گفتهٔ او فنلاند می‌تواند مثلاً مسیحیان تحت آزار را در اولویت بگذارد، اگر برآورد شود که خوب با جامعه سازگار می‌شوند.
انتخاب پناهندهٔ سهمیه‌ای بر اساس دین دو سال پیش در دولت اورپو جنجال به پا کرد. حزب فنلاندی‌ها (Perussuomalaiset) می‌خواست از پذیرش مسلمانان پرهیز و مسیحیان را ترجیح دهد و دموکرات‌مسیحی‌ها هم از این خط حمایت کردند. بازرس برابری (yhdenvertaisuusvaltuutettu) بررسی موضوع را آغاز کرد و اورپو کار روی آن را متوقف کرد. حالا فراکسیون ائتلاف ملی به موضع تازه‌ای رسیده است.
آیا برنامه بی‌دردسر تصویب شد؟
کار روی برنامه از بهار شروع شد و قرار بود چند هفته پیش تصویب شود، اما بارها عقب افتاد. کالوا می‌گوید: «مثل آب خوردن نبود.» او می‌پذیرد که برنامه «اقدام‌هایی دارد که خیلی تند به نظر می‌رسند»، مثل این هدف که دیگر پناهجویی به فنلاند نیاید. وقتی از او پرسیده شد اگر خودش تصمیم‌گیرنده بود برنامهٔ سخت‌گیرانه‌تری می‌نوشت، گفت: «راستش این دقیقاً همان چیزی بود که می‌خواستم.»
کالوا نمایندهٔ جناح محافظه‌کار و راست حزب است و این هدف‌ها را می‌توان پیروزی محافظه‌کاران در درون حزب دانست. او رد می‌کند که ائتلاف ملی به خط حزب فنلاندی‌ها نزدیک می‌شود یا دنبال رأی آن‌هاست: «حزب فنلاندی‌ها در دورهٔ رهبری یوسی هالا-آهو (Jussi Halla-aho) به خط من آمد. خوش آمدند.» او می‌گوید بررسی پناهجویی در مرکزهای بیرون از اتحادیهٔ اروپا را از سال ۲۰۱۴ پیشنهاد کرده است. البته هالا-آهو هم دست‌کم از سال ۲۰۱۶ همین را خواسته بود.
به گفتهٔ کالوا، فرق اصلی دو حزب در نگاه به مهاجرت کاری است: «ما مهاجرت را لولویی نمی‌بینیم که باید جلویش را گرفت و مرزها را بست.»
مخالفت از درون حزب
پیهلا کتو-هوووینن (Pihla Keto-Huovinen)، نمایندهٔ ائتلاف ملی، به این برنامه رأی مخالف (eriävä mielipide) داد. او می‌گوید تا آخر برای تغییر آن تلاش کرد و بعضی تغییرها هم انجام شد، اما به نظر او کافی نبود.
او گفت: «شاید ریشه‌اش این باشد که در دولت قانون‌مدار، کرامت انسان تقسیم‌ناپذیر است و این یک اصل بی‌چون‌وچراست، نه یک موضوع سلیقه‌ای.» به گفتهٔ او محتوا و زبان متن از همه نظر چیزی نبود که بتواند به‌عنوان نماینده پشتش بایستد: «در سیاست کلمه‌ها اهمیت دارند و این‌جا مرز من بود.»
آخرین بحث بزرگ دربارهٔ مهاجرت در اوت درگرفت، وقتی حزب سوسیال‌دموکرات (SDP) هدف‌هایش را اعلام کرد؛ از جمله پیشنهاد بررسی این‌که تأمین اجتماعی مهاجران به یادگیری زبان گره بخورد.