ابهام در بودجه مسجد بزرگ تورکو در فنلاند؛ فراخوان معماری هم آن طور که انتظار می رفت پیش نرفت

سال هاست که برای محله رانتاماکی (Räntämäki) در تورکو ساخت یک مرکز فرهنگی اسلامی برنامه ریزی شده است. مجری این طرح بنیاد فرهنگی اسلامی تورکو (Turun islamilainen kulttuurisäätiö) است که برای ساخت این مرکز کمک مالی جمع می کند.

در وب سایت این بنیاد، درآمد حاصل از جمع آوری کمک ها اندکی کمتر از ۶۰ هزار یورو اعلام شده است. هدف تعیین شده یک میلیون یورو است.

روزنامه تورون سانومات (Turun Sanomat) در سال ۲۰۲۴ گزارش داده بود که تا آن زمان بیش از ۳۰۰ هزار یورو جمع آوری شده است. بنیاد دارای مجوز معتبر جمع آوری کمک مالی (rahankeräyslupa) است، یعنی پروانه ای رسمی که برای گردآوری اعانه در فنلاند لازم است.

بنیاد حاضر به گفت وگو نشد

تورون سانومات روز دوشنبه و سه شنبه تلاش کرد وضعیت جمع آوری کمک های مالی را روشن کند. این روزنامه با تلفن، پیام، ایمیل و نیز با مراجعه حضوری به مسجد جامعه اسلامی تورکو در خیابان یولیوپیستونکاتو (Yliopistonkatu) به سراغ رئیس بنیاد، عدن ناصر محمد گادید (Adan-Nassir Muhamed Gadid) رفت.

رئیس بنیاد بعدازظهر سه شنبه در مسجد حضور داشت، اما فرصت گفت وگو با خبرنگار را نیافت.

بنیاد عصر سه شنبه با ایمیل پاسخ داد که درباره جزئیات پروژه اظهار نظر نمی کند و مصاحبه نمی دهد. این ایمیل را هیئت مدیره بنیاد فرهنگی امضا کرده بود. بر اساس این پیام، طرح در مرحله آماده سازی است و بعداً درباره آن اطلاع رسانی خواهد شد.

گشودگی، شفافیت و قانون مداری از نقاط عزیمت اصلی فعالیت ما هستند.هیئت مدیره بنیاد فرهنگی اسلامی تورکو

طرح به بحث سیاسی کشیده شد

این طرح که مدت هاست در دست آماده سازی است، در اواخر اکتبر به موضوع بحث در شبکه های اجتماعی تبدیل شد؛ زمانی که ویلهلم یونیلا (Vilhelm Junnila)، عضو شورای شهر تورکو از حزب فنلاندی ها (ps.)، یک طرح پیشنهادی در شورا درباره پروژه مرکز فرهنگی ارائه کرد.

بر پایه این پیشنهاد، طرح مسجد بزرگ نگرانی هایی درباره احتمال تأمین مالی خارجی، نفوذ اسلام سیاسی و آموزش دینی پیش بینی شده در این مرکز برمی انگیزد. در این پیشنهاد خواسته شده که شهر این طرح را پیش نبرد و به آن حمایت مالی ندهد.

نشریه حزب فنلاندی ها، سوومن اوتیست (Suomen Uutiset)، پیش تر در سپتامبر به طرح مسجد پرداخته بود.

سیاسی کردن این موضوع در آستانه انتخابات، ساختن تصویرهای تهدیدآمیز بی پایه یا پخش اطلاعات گمراه کننده را سازنده نمی دانیم و نمی خواهیم در چنین رویارویی ای شرکت کنیم.هیئت مدیره بنیاد فرهنگی اسلامی تورکو

زمین و طرح تفصیلی

مرکز فرهنگی قرار است در کنار خیابان پولتولایتوکسنکاتو (Polttolaitoksenkatu) ساخته شود. شورای شهر تورکو همان سال ۲۰۱۶ طرح تفصیلی کورویستنکاری (Koroistenkaari) را تصویب کرد که ایجاد این مرکز را ممکن می سازد.

شهر این قطعه زمین را از ابتدای سال ۲۰۲۴ به بنیاد مرکز فرهنگی اجاره داد. قرارداد تا پایان سال ۲۰۶۳ ادامه دارد. اجاره سالانه این قطعه ۱۱٬۶۶۷ مترمربعی در آغاز اندکی کمتر از ۱۰ هزار یورو بود. با تحقق مرکز، اجاره افزایش خواهد یافت.

بر اساس طرح تفصیلی، در این زمین می توان ساختمانی دو طبقه با حق ساخت حدود ۳٬۸۰۰ مترمربع زیربنا ساخت.

بنیاد از زمان بندی دقیق تر طرح چیزی نمی گوید. تورون سانومات با چند عضو هیئت مدیره بنیاد نیز تماس گرفته است. از میان آن ها تنها عبدالله سلطان (Abdullahi Sultan)، عضو علی البدل شورای شهر تورکو از حزب اتحاد چپ (vas.)، در دسترس بوده است. بر پایه دفتر ثبت بنیادها، هیئت مدیره هفت عضو دارد.

فراخوان معماری و سرانجام آن

برای این مرکز فرهنگی یک فراخوان بین المللی معماری برگزار شده است. برگزارکننده آن سازمان AFAMA با نام کامل Abdullatif Al Fozan Award for Mosque Architecture است، یک نهاد عربستانی در زمینه جایزه و کارشناسی معماری مسجد.

این سازمان به تماس تورون سانومات پاسخ نداد.

هیئت مدیره بنیاد مرکز فرهنگی در ایمیل خود می گوید که فراخوان معماری آن گونه که بنیاد امیدوار بود پیش نرفت. به گفته بنیاد، هدف فراخوان بررسی گزینه های گوناگون طراحی بود. بنیاد اکنون قصد دارد طرح را با همکاری طراحان فنلاندی اجرا کند.

سازمان AFAMA در سپتامبر برنده فراخوان را در شبکه اجتماعی ایکس (X) اعلام کرد. استودیوی مصری آلمنا (Almena Studio) به عنوان برنده انتخاب شد.