اگر بدانید قرار است در اولو (Oulu) چه چیزی ساخته شود، شاید شما هم مثل ما شگفت زده شوید: یک کارخانهٔ غول پیکر هوش مصنوعی به ارزش میلیاردها یورو. شرکت های نوکیا (Nokia)، انسکیل (Nscale)، اسکلتون (Skeleton)، تلیا (Telia) و وردا (Verda) شرکتی به نام «ای آی گیگافکتوری نورترن» (AI Gigafactory Northern یا AIGF Northern) تأسیس کرده اند.

به گزارش روزنامهٔ هلسینگین سانومات (HS)، هدف این شرکت ساخت یک «گیگافکتوری» (gigatehdas) چند میلیارد یورویی در محلهٔ توپیلا (Toppila) در اولو است. نوکیا روز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ (۱۶ نوامبر ۲۰۲۶) با یک اطلاعیهٔ مطبوعاتی از تشکیل این کنسرسیوم و پروژه خبر داد.

در اطلاعیهٔ نوکیا آمده است: «این یک کنسرسیوم اروپایی است که برای توسعهٔ زیرساخت قابل اعتماد و توزیع شدهٔ هوش مصنوعی در منطقهٔ کشورهای شمال اروپا و بالتیک تشکیل شده است؛ از طریق یک کارخانهٔ غول پیکر هوش مصنوعی (AI Gigafactory) که توزیع شده است و از چند محل تشکیل می شود.»

کارخانهٔ غول پیکر هوش مصنوعی چیست؟ «گیگافکتوری هوش مصنوعی» نامی است که اتحادیهٔ اروپا برای مراکز داده ای بسیار بزرگ به کار می برد که با ده ها هزار پردازندهٔ قدرتمند، مدل های بزرگ هوش مصنوعی را آموزش می دهند و اجرا می کنند. چنین مرکزی برق و خنک سازی بسیار زیادی لازم دارد. (توضیح کلی تحریریه)

این کارخانه در کجا ساخته می شود؟

AIGF Northern چند محل را به هم وصل می کند: اولو در فنلاند، ایرو (Iru) در استونی و والمیرا (Valmiera) در لتونی. محل بخش سوئدی آن هنوز مشخص نیست.

میکو هاوتالا (Mikko Hautala)، مدیر بخش ژئوپلیتیک و روابط اجتماعی نوکیا، می گوید اهداف اروپا در زمینهٔ هوش مصنوعی به زیرساختی بستگی دارد که بتواند به آن اعتماد کند، آن را در اختیار داشته باشد و بزرگش کند.

«با پیوند دادن توانایی ها در آن سوی مرزها، می توانیم پایه ای پایدارتر برای نوآوری، رقابت پذیری و حاکمیت فناوری اروپا بسازیم.»

هاوتالا در اطلاعیهٔ نوکیا می گوید: «AIGF Northern توانایی های ارتباطی، محاسباتی، ابری و انرژی را که برای تحقق این هدف لازم است، کنار هم می گذارد.»

چرا توزیع شده؟

به گفتهٔ نوکیا، کارخانهٔ غول پیکری که ظرفیتش را میان چند کشور تقسیم می کند، خطر تمرکز همه چیز در یک نقطه را کم می کند و تاب آوری (resilienssi) اکوسیستم هوش مصنوعی اروپا را بیشتر می کند. این کنسرسیوم در حالی شکل می گیرد که اتحادیهٔ اروپا سرمایه گذاری خود در ظرفیت هوش مصنوعی اروپایی را افزایش می دهد.

۳۰ میلیارد یوروهدف برنامهٔ InvestAI اتحادیهٔ اروپا برای سرمایه گذاری در هوش مصنوعی
۲۰ میلیارد یورواز بخش خصوصی
۱۰ میلیارد یورواز منابع عمومی اتحادیهٔ اروپا و کشورها

نوکیا می گوید: «اتحادیهٔ اروپا از طریق برنامهٔ InvestAI می کوشد ۳۰ میلیارد یورو برای سرمایه گذاری در هوش مصنوعی به حرکت درآورد؛ با ترکیب ۲۰ میلیارد یورو سرمایهٔ بخش خصوصی و ۱۰ میلیارد یورو از منابع عمومی اتحادیهٔ اروپا و کشورهای عضو.»

📎این خبر از Iltalehti ترجمه شده است که در تاریخ ۲۵ آبان ۱۴۰۵ (۱۶ نوامبر ۲۰۲۶) منتشر شده بود.