اگر تا امروز داروی کاهش وزن را با یک مشاورهٔ کوتاه اینترنتی می گرفتید، این خبر به شما مربوط است. انجمن پزشکی فنلاندی دودسیم (Suomalainen Lääkäriseura Duodecim) دستورالعمل های به روز شدهٔ «درمان مناسب» (Käypä hoito) برای چاقی را منتشر کرده است؛ دستورالعمل هایی که مشخص می کند پزشکان چاقی را چگونه ارزیابی و درمان کنند. به گزارش اوُله (Yle)، توصیه های تازه همچنین بر رفتار محترمانه با افراد دارای چاقی تأکید دارند، نه سرزنش آن ها به خاطر وزنشان.
هدف این توصیه ها این است که گرفتن داروی چاقی از راه مشاوره های کوتاه آنلاین سخت تر شود و دسترسی به جراحی چاقی (bariatric surgery) آسان تر.
چاقی همچنان مشکلی رایج در فنلاند است: یک سوم زنان و یک چهارم مردان شاخص تودهٔ بدنی (BMI) بالاتر از مرز چاقی دارند. مصرف داروهای کاهش وزن هم بیشتر شده است؛ به گفتهٔ سازمان تأمین اجتماعی فنلاند، کلا (Kela)، سال گذشته بیش از ۱۰۰ هزار نفر داروی چاقی مصرف کردند.
توصیه های تازه چهار تغییر اصلی در ارزیابی و درمان بیماران ایجاد می کنند.
۱. فهمیدن دلیل عادت های غذایی
کیرسی پیه تیلاینن (Kirsi Pietiläinen)، استاد متابولیسم بالینی و پزشک ارشد، می گوید پیام اصلی دستورالعمل تازه این است که با بیماران باید محترمانه رفتار شود و هرگز نباید آن ها را به خاطر وزنشان سرزنش کرد. پیه تیلاینن ریاست گروه کارشناسانی را بر عهده داشت که این توصیه ها را تدوین کردند.
دستورالعمل به روز شده ارزیابی همه جانبهٔ شرایط هر بیمار را می خواهد: سلامت، وضعیت زندگی، سبک زندگی و خواسته های شخصی او. کارکنان درمان به جای این که فقط بگویند بیمار چه بخورد، باید دلیل عادت های غذایی او را بفهمند.
«هستهٔ درمان چاقی این نیست؛ هسته اش فهمیدن انسان است.»
پیه تیلاینن می گوید: «این روند هر چه بیشتر از الگوی دههٔ ۱۹۹۰ دور می شود؛ الگویی که در آن مدل بشقاب غذا را نشان می دادند و توصیه می کردند این طور غذا بخورید. هستهٔ درمان چاقی این نیست؛ هسته اش فهمیدن انسان است.»
او تأکید می کند که مردم نمی توانند عادت هایشان را یک شبه تغییر دهند، حتی وقتی فایده اش برای سلامت را می دانند. به همین دلیل درمان باید عواملی را که بر عادت های غذایی فرد اثر می گذارند پیدا کند و راه مناسبی برای رسیدگی به آن ها بیابد.
۲. ارزیابی سخت گیرانه تر پیش از تجویز دارو
توصیه ها به شیوهٔ تجویز داروی چاقی هم می پردازند و از پزشکان می خواهند داروی چاقی را از راه مشاوره های سریع و چتی تجویز نکنند.
بر اساس این توصیه، دارو را می توان برای بیمارانی در نظر گرفت که BMI آن ها دست کم ۳۰ است، یا اگر بیماری های مرتبط با چاقی هم دارند، دست کم ۲۷.
دستورالعمل محصول خاصی را ترجیح نمی دهد، اما سماگلوتاید (semaglutide) و تیرزپاتاید (tirzepatide) را داروهایی می داند که قوی ترین شواهد علمی را دارند. سماگلوتاید مادهٔ مؤثر اوزمپیک (Ozempic)، داروی دیابتی که در فنلاند بسیار مصرف می شود، و نیز ویگووی (Wegovy) است که مخصوص درمان چاقی است. مونجارو (Mounjaro)، یک داروی دیابت دیگر، تیرزپاتاید دارد.
۳. دسترسی آسان تر به جراحی چاقی
معیارهای جراحی چاقی هم تغییر می کند. بیماران دیگر لازم نیست پیش از ارجاع به مراقبت های تخصصی ۵ درصد وزن بدنشان را کم کنند. به جای آن، باید ابتدا حدود شش ماه درمان پایه در خدمات بهداشتی دریافت کنند که می تواند مشاورهٔ سبک زندگی و دارو را در بر بگیرد. به گفتهٔ پیه تیلاینن، اگر این اقدام ها کاهش وزن یا فایدهٔ کافی برای سلامت نداشته باشند، می توان جراحی را در نظر گرفت.
پیه تیلاینن می گوید این تغییرها بازتاب دستورالعمل های به روز شدهٔ بین المللی دربارهٔ جراحی چاقی است.
۴. راهنمایی روشن تر برای کارکنان درمان و بیماران
پیه تیلاینن توصیه های تازه را ساده تر و کاربردی تر از توصیه های قبلی می داند. دستورالعمل جدید برگه های اطلاعاتی قابل چاپ هم دارد که کارکنان درمان می توانند در جلسهٔ ویزیت از آن ها استفاده کنند و به بیماران هم بدهند.
با این حال، ممکن است این توصیه ها به زودی دوباره به روز شوند، چون داروهای چاقی همچنان در حال پیشرفت اند و پژوهش های تازه منتشر می شوند. شواهد دربارهٔ مصرف طولانی مدت و اثربخشی این داروها هنوز نسبتاً کم است، به ویژه چون این داروها تنها حدود یک دهه است که در دسترس اند.
اگر اکنون داروی چاقی مصرف می کنم، چه کنم؟
منبع خبر در این باره چیزی نگفته است؛ آنچه در ادامه می آید راهنمایی عمومی است. داروی خود را خودسرانه قطع نکنید و اگر نسخه تان را از یک سرویس آنلاین گرفته اید، در نوبت بعدی با پزشک خود دربارهٔ ادامهٔ درمان و ارزیابی کامل تر صحبت کنید. اگر فکر می کنید جراحی چاقی برای شما مناسب است، از مرکز بهداشت (terveysasema) خود دربارهٔ درمان پایه و ارجاع بپرسید. برای مشاورهٔ فوری پزشکی با شمارهٔ ۱۱۶۱۱۷ و در شرایط اضطراری با ۱۱۲ تماس بگیرید.











































