قیمت بنزین و دیزل در فنلاند به مرز تحمل رسیده است — و به گفتهٔ روزنامه‌نگاری که این موضوع را دنبال می‌کند، راه‌حل سریعی در کار نیست.

۶۰٪
پاسخ‌دهندگانی که رانندگی‌شان را محدود کرده‌اند
۲٫۴۰ یورو
قیمت هر لیتر که از آن به بعد مردم کمتر رانندگی می‌کنند
۴۰ میلیون یورو
هزینهٔ سالانهٔ تخمینی برای رانندگان فنلاند از کاهش رقابت

چرا گران شد

به گزارش کائوپالهتی، قیمت بنزین و دیزل در فنلاند به‌خاطر جنگ ایران و تا حدی هم حمله‌های اوکراین به روسیه بالا رفته است.

پرتو رایسانن (Perttu Räisänen)، روزنامه‌نگار کائوپالهتی که این موضوع را دنبال می‌کند، در برنامهٔ اقتصادی صبحگاهی این شبکه گفت:

«خیلی سخت است که آدم ببیند گلولهٔ نقره‌ایِ خیلی سریعی برای این وضعیت در دسترس باشد.»

به گفتهٔ او، عادی‌شدن وضعیت مستلزم آن است که ریشه‌ها — یعنی همان درگیری‌های پشت ماجرا — فروکش کنند. در غیر این صورت وضعیت ادامه پیدا می‌کند و حتی می‌تواند بدتر شود.

آیا به ۳ یورو در لیتر می‌رسد؟

این پرسشی است که رایسانن با احتیاط جوابش می‌دهد:

«ممکن است، ولی شاید در این وضعیت فعلی هنوز خیلی محتمل ندانمش. لازمه‌اش این است که وضعیت باز هم طولانی‌تر شود یا بدتر شود.»

و یک عامل بازدارنده هم هست که همین حالا کار می‌کند: به گفتهٔ او تقاضا انعطاف نشان می‌دهد. مردم کمتر با ماشین رانندگی می‌کنند و همین خودش اثر کاهشی روی قیمت‌ها می‌گذارد.

مرز تحمل کجاست؟

کائوپالهتی از خوانندگانش پرسیده بود دربارهٔ این قیمت‌ها چه فکر می‌کنند.

«این نمونهٔ نماینده‌ای نبود که به همهٔ فنلاندی‌ها تعمیم پیدا کند، ولی از نتایج به‌روشنی پیدا بود که فشار قیمت سوخت روی خیلی‌ها سنگین است. نزدیک به ۶۰ درصد پاسخ‌دهندگان گفتند به‌خاطر قیمت‌های بالا مجبور شده‌اند رانندگی خودشان را محدود کنند.»

اگر «مرز تحمل» را این‌طور تعریف کنیم که از کدام قیمت به بعد، قیمت شروع می‌کند به کم‌کردن رانندگی — به گفتهٔ رایسانن آن مرز در ۲٫۴۰ یورو در لیتر رد شده است.

«تقریباً به همین تعداد هم مجبور شده‌اند بقیهٔ مصرفشان را محدود کنند، چون قیمت سوخت این‌قدر بالاست.»

دو عددی که در مقاله آمده، روی یک خط

۲٫۴۰ یورو مرز تحمل — رد شده ۳ یورو هنوز محتمل دانسته نمی‌شود هر لیتر

«مرز تحمل» یعنی قیمتی که از آن به بعد مردم کمتر رانندگی می‌کنند — و به گفتهٔ رایسانن آن مرز رد شده است. مقاله قیمت امروز را نمی‌گوید؛ فقط همین دو نقطه را. نمودار از iranian.fi.

و یک عامل داخلی که فقط در فنلاند هست

در فنلاند یک عامل اضافهٔ داخلی هم در قیمت‌ها دیده می‌شود.

ماجرای تِبویل (Teboil) چه بود؟ تبویل یکی از بزرگ‌ترین زنجیره‌های سوخت فنلاند و زیرمجموعهٔ شرکت روسی لوک‌اویل (Lukoil) بود. بانک‌ها از ترس تحریم‌های بین‌المللی نقل‌وانتقال مالی این زنجیره را قطع کردند، و ظرف چند ماه یکی از بزرگ‌ترین زنجیره‌های سوخت کشور عملاً از کار افتاد.

به گفتهٔ خودِ تبویل، بانک‌ها نقل‌وانتقال مالی را فقط در فنلاند قطع کردند و چنین چیزی در جای دیگری از اروپا اتفاق نیفتاد. بر اساس گزارش Yle، فعالیت زیرمجموعه‌های لوک‌اویل در همان زمان در حدود ده کشور اتحادیهٔ اروپا و نیز در آمریکا ادامه داشت.

سازمان رقابت و مصرف‌کنندهٔ فنلاند تابستان امسال تخمین زد که کم‌شدن رقابت برای رانندگان فنلاندی حدود ۴۰ میلیون یورو هزینهٔ سالانه به همراه خواهد داشت، چون قیمت‌ها را بالا می‌برد.

«اگر به‌ازای هر راننده حسابش کنی، حرف از شاید بیست‌واندی یورو یا چیزی در همین حدود در سال است.»

منبع: Kauppalehti — ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ (۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶)، بر پایهٔ گفت‌وگو در برنامهٔ اقتصادی صبحگاهی همین رسانه با پرتو رایسانن. تخمین هزینه از سازمان رقابت و مصرف‌کنندهٔ فنلاند؛ دادهٔ مربوط به فعالیت لوک‌اویل در کشورهای دیگر از Yle.