فنلاند شادترین کشور جهان است؛ چرا حس نمی‌شود؟

هر کسی که به فنلاند می‌آید، دیر یا زود این سؤال را از خودش می‌پرسد: اگر این کشور نُه سال پیاپی شادترین کشور جهان شده، پس چرا در اتوبوس ساعت هفت صبح هیچ‌کس شبیه آدم‌های شاد نیست؟

شبکهٔ MTV همین پرسش را از یک کارشناس پرسیده، و پاسخ در یک سوءتفاهم ساده خلاصه می‌شود: آن گزارش اصلاً «شادی» را آن‌طور که ما تصور می‌کنیم نمی‌سنجد.

تفاوت «رضایت» با «شادی»

میا هوئیتی (Miia Huitti)، مربی مدیریت استرس و نویسنده، در برنامهٔ صبحگاهی «صبح فنلاند» توضیح می‌دهد که در این گزارش، شادی پیش از هر چیز یعنی رضایت از زندگی خود — نه احساس پیوستهٔ شادمانی.

«گزارش شادی، رضایت از زندگی را می‌سنجد — و ما فنلاندی‌ها معمولاً به این یکی سر تکان می‌دهیم.»

یعنی وقتی از یک فنلاندی بپرسی «زندگی‌ات روبه‌راه است؟» احتمالاً می‌گوید بله: کار هست، درمان هست، آب لوله‌کشی سالم است، قانون کار می‌کند. این با «آدم شادی هستم» دو چیز متفاوت است، و گزارش فقط اولی را می‌پرسد.

چه چیزی شادی را بالا می‌برد، چه چیزی آن را می‌برد

به گفتهٔ هوئیتی، شادی را می‌شود با کارهای کوچک روزمره تقویت کرد. آنچه اهمیت کلیدی دارد:

این دو مورد آخر را دست‌کم نگیرید: به گفتهٔ او همین دوتا به‌راحتی شادی را با خودشان می‌برند.

فشار کار هم در این تصویر هست

فشارها و بی‌ثباتی دنیای کار در سلامت روان فنلاندی‌ها دیده می‌شود. ولی هوئیتی یادآوری می‌کند که محل کار فقط منبع فشار نیست؛ فضای خوب در محیط کار و اینکه آدم حس کند حرفش شنیده می‌شود، خودشان تجربهٔ شادی را بالا می‌برند.

و حرفی که از تجربهٔ خودش می‌زند

هوئیتی در این گفت‌وگو از خانوادهٔ خودش هم گفته است: یک سال پیش دو دخترش قربانی یک خشونت جدی شدند.

به گفتهٔ او از موقعیت‌های سخت هم می‌شود بیرون آمد، وقتی آدم راه سپاسگزاری و شفقت را انتخاب کند.

«این خیلی به ما کمک کرد که جلو برویم.»

برای ما که تازه‌تر آمده‌ایم

این سوءتفاهم برای مهاجر دوبرابر است. ما این عنوان را قبل از آمدن شنیده‌ایم و با یک انتظار مشخص رسیده‌ایم؛ بعد با کشوری روبه‌رو می‌شویم که مردمش کم حرف می‌زنند، زمستانش طولانی است، و هیچ‌چیزش شبیه تصویر «شادترین کشور جهان» نیست.

ولی آن عدد هیچ‌وقت وعدهٔ سرخوشی نداده بود. آنچه می‌گوید این است که در این کشور زندگی قابل اتکاست — و این دقیقاً همان چیزی است که خیلی از ما به‌خاطرش آمده‌ایم.

حرف کارشناس هم برای ما بیشتر صدق می‌کند تا برای یک فنلاندی: اگر رابطهٔ اجتماعی مهم‌ترین عامل است، آن‌وقت تنهایی سال اول — نه زمستان و نه زبان — بزرگ‌ترین چیزی است که روی این عدد برای ما اثر می‌گذارد.