دو خبر از بازار کار فنلاند در همین چند روز: OP-Pohjola، بزرگترین گروه مالی کشور، برای بیش از دو هزار کارمند مذاکرهٔ تغییر آغاز کرده، و نوکیا میخواهد ۲۵۳ شغل را در فنلاند حذف کند.
کارمند OP-Pohjola که در دامنهٔ مذاکرهٔ تغییر هستند
شغلی که در OP-Pohjola ممکن است حذف شود — همزمان ۲۷۷ شغل تازه هم برنامهریزی شده
شغلی که نوکیا در اسپو، تامپره و اولو حذف میکند
OP-Pohjola: بیمه و بانکداری خرد
مذاکرهٔ تغییر در دو بخش آغاز میشود: بیمهٔ Pohjola و بانکداری خرد. در مجموع حدود ۲۳۴۰ کارمند در دامنهٔ این مذاکرهاند.
در بیمهٔ Pohjola حدود ۱۸۴۰ کارمند در دامنهٔ مذاکره هستند و نتیجه میتواند پایان حداکثر ۳۸۵ شغل باشد. در همان حال شرکت برنامه دارد ۲۳۷ شغل تازه ایجاد کند و تلاش میکند آنها را به کارمندانی پیشنهاد دهد که زیر تهدید اخراجاند.
مذاکرهٔ بانکداری خرد حدود ۵۰۰ کارمند را در بر میگیرد؛ در آن حداکثر ۱۶۹ شغل در خطر است و قرار است حدود ۴۰ شغل تازه ایجاد شود.
مذاکرههای بخش بیمه از ۱۴ مهر (۶ اکتبر) و بخش بانکداری خرد از ۲۰ مهر (۱۲ اکتبر) شروع میشود. برآورد این است که دستکم سه هفته طول بکشد.
OP-Pohjola دلیل این تغییرها را عوض شدن شیوهٔ مراجعهٔ مشتریان، تنگتر شدن رقابت و تغییر تقسیم کار میان سازمان مرکزی و بانکهای تعاونی میداند.
واکنش نمایندگان کارمندان
میا کورونویا (Miia Korvenoja)، نمایندهٔ ارشد کارمندان در بخش بیمه، میگوید حالوهوای کارمندان شوک است. بیش از این نمیتواند دربارهٔ مذاکرهها حرف بزند.
«ارقام واقعاً بزرگاند. نگران وضع اقتصادی هم هستم، که در فنلاند بههرحال سخت است و نرخ بیکاریمان از بالاترینهای اتحادیهٔ اروپاست.»
او نمیتواند دربارهٔ این نظر بدهد که آیا پای تغییری که هوش مصنوعی آورده در میان است — مثلاً نیاز به خودکارسازی پردازش بیمهها.
در بخش بانکی، به گفتهٔ بانک، بخشی از موضوع به تغییرهای مربوط به نظارت بانکی و الزامات مقامات مربوط است، که باعث بزرگتر شدن بانکهای تعاونی شده است. در نتیجه بخشی از کارهایی که پیشتر بهصورت متمرکز در گروه انجام میشد به بانکهای تعاونی محلی برگشته. بانک میگوید این کار تجربهٔ مشتری را بهتر میکند، چون کارها به جاهای مختلف و نزدیکتر به مشتری منتقل میشوند.
«این غافلگیرکننده نبود. چیزی که شاید غافلگیرمان کرد این بود که تعداد افراد مشمول اینقدر زیاد است.» — اِیا لاوریلا (Eija Laurila)، نمایندهٔ ارشد کارمندان بخش بانکی
نوکیا: ۲۵۳ شغل در اسپو، تامپره و اولو
نوکیا، سازندهٔ تجهیزات شبکه، میخواهد ۲۵۳ شغل را در فنلاند حذف کند. شرکت روز چهارشنبه این را به کارمندانش گفت ولی اطلاعیهٔ عمومی منتشر نکرد؛ خبر از طریق اطلاعات هلسینگین سانومات بیرون آمد.
به گفتهٔ همان گزارش، شرکت این کاهش را با «تضمین توان رقابتی» و با امکان سرمایهگذاری در بخشهایی از کسبوکار که رشد آینده را پیش میبرند توجیه میکند.
«در مورد فنلاند قصد ما این است که از این پس هم روی حوزههای استراتژیکِ مهم تمرکز کنیم؛ از جمله بخش دفاعی و فرصتهایی که هوش مصنوعی و مراکز داده با خود میآورند.» — میکو هاوتالا (Mikko Hautala)، مدیر نوکیا در فنلاند، در ایمیل به کارمندان
کاهشها اسپو، تامپره و اولو را هدف میگیرد. مذاکرهٔ تغییر دوشنبه ۲۰ مهر (۱۲ اکتبر) آغاز میشود. نوکیا در فنلاند ۶۸۰۰ کارمند دارد.
این کاهشها بر پایهٔ برنامهٔ صرفهجویی هزینهای است که در سال ۲۰۲۳ آغاز شد و هدفش کم کردن ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ میلیون یورو از هزینههای عملیاتی شرکت تا پایان سال جاری است. نوکیا در گزارش میاندورهٔ جولای گفت که میخواهد به «سقف بالایی» این هدف برسد.
«این نوکیا-نرمال است. مذاکرههای تغییر اغلب همیشه پاییز شروع میشوند. ما همین را آنقدر بار دیدهایم که انتظار شروع مذاکرههای تازه را داشتیم.» — یاری نومیکوسکی (Jari Nummikoski)، نمایندهٔ کارمندان ردهبالا
«muutosneuvottelut» چیست و چه حقوقی برای شما میسازد؟
این بخش افزودهٔ ماست. هر رقمش امروز از صفحههای رسمی Työmarkkinatori خوانده شده.
اول از همه: مذاکرهٔ تغییر به معنای اخراج نیست. muutosneuvottelut آن گفتوگویی است که کارفرما پیش از اخراج، مرخصی اجباری (lomautus) یا نیمهوقت کردن کارمندان بر پایهٔ دلایل اقتصادی یا تولیدی، از نظر قانون موظف است انجام دهد. دامنه و جزئیات این تعهد به شمار کارمندان بستگی دارد. در همین دو خبر هم میبینید که همزمان با حذف شغل، شغل تازه هم ایجاد میشود.
مدت مذاکره: از ۱ ژوئیه ۲۰۲۵ مدت قانونی این مذاکرهها کوتاهتر شد. حالا کمینهٔ قانونی بسته به موضوع و شمار کارمندان سه هفته یا هفت روز است (قانون تازهٔ همکاری، ۱ ژوئیه ۲۰۲۵).
اگر اخراج شدید — muutosturva («حمایت در تغییر»):
— مرخصی با حقوق در دورهٔ اطلاع اخراج (irtisanomisaika)، برای تنظیم برنامهٔ اشتغال، شرکت در آموزش، جستوجوی کار یا مشاورهٔ جایابی مجدد.
— حق تنظیم برنامهٔ اشتغال (työllistymissuunnitelma) در خدمات کار.
— خدمات بهداشت کار تا شش ماه پس از پایان تعهد کاری.
— و برای کسانی که ۵۵ سال یا بیشتر دارند، حمایت گستردهتر: muutosturvaraha بهطور میانگین به اندازهٔ یک ماه حقوق، muutosturvakoulutus تا شش ماه آموزش، و مرخصی جستوجوی کار بلندتر (۵، ۱۵ یا ۲۵ روز). شرطهایش: در تاریخ اخراج ۵۵ ساله یا بیشتر باشید، اخراج از ۱ ژانویه ۲۰۲۳ به بعد باشد، دستکم پنج سال سابقهٔ کار پیش همان کارفرما داشته باشید، و در ۶۰ روز خودتان را بهعنوان جویای کار ثبت کنید.
جزئیات کامل از دید کارمند: muutosturva برای کارمند — و توضیح خودِ مذاکره: muutosneuvottelut.
دو کار که همین اول باید بکنید: به اتحادیهٔ صنفی خودتان خبر دهید — مشاورهٔ حقوقی کار جزو عضویت است؛ و یادتان باشد که بیمهٔ بیکاری درآمدمحور (ansiopäiväraha) از صندوق بیکاری میآید و شرطش عضویت است. اگر عضو هیچ صندوقی نیستید، کمکهزینهٔ بیکاری پایه را از کلا میگیرید.
بخش پایانی — توضیح muutosneuvottelut و حقوق کارمند — افزودهٔ ماست و در گزارشهای اصلی نیست.
منابع: Helsingin Sanomat — گزارش کلاریسا رُسی و اِلینا لاپالاینن، ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۵ اکتبر ۲۰۲۶)؛ و Helsingin Sanomat — گزارش پتری سایاری، ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (۷ اکتبر ۲۰۲۶).