رویههای تازهٔ مهدکودکها در فنلاند گاهی والدین را گیج میکند. ایلتاسانومات روایت چند خواننده را جمع کرده و از خود شهرها هم توضیح خواسته است.
این روزنامه پیشتر خبر داده بود که در مهدکودکهای شهر میکِلی دیگر عکاسی برگزار نمیشود. حالا دو مورد تازه: خوراکی خانگی در اولو، و پاستیل زایلیتول در یلیویسکا.
اولو: خوراکی خانگی به گردش جنگلی نمیآید
یکی از والدین اهل اولو از این قاعده گیج شده که بچهها دیگر نمیتوانند خوراکی خودشان را به گردشهای مهدکودک ببرند.
به گفتهٔ این پدر یا مادر، در مهدکودک رسم بوده که هفتگی به گردش جنگلی بروند و بچهها خوراکیای را که از خانه آوردهاند بخورند. آن موقع به خانوادهها بیشتر این را میگفتند که مثلاً اگر در گروه کودک آلرژیک به آجیل هست، غذای حاوی آجیل نیاورند.
گردشها هنوز برگزار میشود. پیریو کورِت (Pirjo Koret)، مدیر آموزش پیشدبستانی شهر اولو، در ایمیلی میگوید امروز خود مهدکودکها خوراکی گردش را برای بچهها تهیه میکنند.
به گفتهٔ او، آوردن خوراکی شخصی کنار گذاشته شد چون بر پایهٔ این سیاست، خوراکی گردش نباید بچهها را در جایگاه نابرابر قرار دهد.
کورت به فقر خانوادههای دارای کودک هم اشاره میکند. به گفتهٔ او بیش از نیمی از خانوادههایی که در اولو از آموزش پیشدبستانی استفاده میکنند هیچ هزینهای نمیپردازند، چون درآمدشان آنقدر کم است که حقالزحمهای از آنها گرفته نمیشود.
«همه توان خرید خوراکی را ندارند، و این میتواند برای خانواده مسئلهای شرمآور باشد.»
پیریو کورِت
به گفتهٔ کورت این رویهٔ تازه از بهار ۲۰۲۶ شروع شده، و پیش از آن هم مهدکودکها مثلاً به بچههایی که خوراکیشان را فراموش کرده بودند خوراکی میدادند. مزیت دیگرش به گفتهٔ او این است که از وضعیتهایی جلوگیری میشود که بچهها خوراکی همدیگر را مزه کنند و یکی از غذای دیگری واکنش آلرژیک بگیرد.
یلیویسکا: دیگر پاستیل زایلیتول در کار نیست
خوانندهٔ دیگری میگوید در مهدکودک فرزندش در یلیویسکا دیگر پاستیل زایلیتول داده نمیشود. چیزی که او را بیشتر متعجب کرده این است که پاستیل خودِ بچه را هم نمیشود به مهدکودک برد.
بهجای پخش پاستیل، میشود مسواک و خمیردندان بچه را به مهدکودک فرستاد. ولی این پدر یا مادر تردید دارد که توان کارکنان برای مسواک زدن بچهها کافی باشد.
«اگر دندان هر بچه باید دو دقیقه مسواک شود، این چقدر وقت میبرد در مقایسه با اینکه بعد از غذا یک پاستیل در دهان بچه بگذارند وقتی سر میز نشسته است؟»
یکی از والدین
به گفتهٔ او پاستیل زایلیتول از سلامت دهان بچهها پشتیبانی میکند، بهویژه وقتی مسواک زدن در خانه همیشه کامل انجام نمیشود.
این والد در دسامبر گذشته یک ابتکار شهروندی (kuntalaisaloite) دربارهٔ پخش پاستیل ثبت کرد. ابتکاری که بهار به شهرداری رسید، پاییز پاسخ منفی گرفت و از آن زمان پیشرفتی نکرده است.
ماری کسکیتالو (Mari Keskitalo)، مدیر آموزش پیشدبستانی یلیویسکا، تأیید میکند که در مهدکودکهای شهر پاستیل زایلیتول داده نمیشود. او به پاسخی که به آن ابتکار داده شده ارجاع میدهد. بر پایهٔ آن پاسخ:
• پس از اصلاحات هیوینوینتیآلوه، پاستیل دیگر رایگان به آموزش پیشدبستانی نمیرسد.
• خرید پاستیل «با در نظر گرفتن واقعیتهای اقتصادی» دیگر ممکن نیست.
• پاسخ به خطر خفگی مرتبط با پاستیل هم اشاره میکند، هرچند در همان پاسخ آمده که پاستیلها در اصل برای استفاده بیخطرند.
• سرپرستان را هم نمیشود موظف کرد که برای مهدکودک پاستیل بیاورند.
قانون چه میگوید: مهدکودک موظف است غذا بدهد
این جعبه افزودهٔ ماست و از صفحهٔ ادارهٔ غذای فنلاند (Ruokavirasto) خوانده شده. در گزارش اصلی نیست.
بر پایهٔ قانون آموزش پیشدبستانی، در آموزش پیشدبستانی باید برای کودک غذای سالم و لازمی که نیازهای تغذیهای او را برآورده کند فراهم شود، و وعدهٔ غذایی باید هدفمند سازماندهی و هدایت شود.
افزون بر آن، غذایی که در آموزش پیشدبستانی داده میشود باید حداقلهای کیفیت تغذیهای را برآورده کند و متنوع باشد.
یعنی وقتی مهدکودک میگوید خوراکی خانگی نیاورید، در عوض خودش موظف است بچه را سیر کند. این یک انتخاب سلیقهای نیست.
راهنمای ملی تغذیه در این حوزه Terveyttä ja iloa ruoasta نام دارد و در سال ۲۰۱۸ منتشر شده است.
اگر مهدکودک پاستیل نمیدهد، در خانه چه کنیم
این جعبه هم افزودهٔ ماست و از توصیهٔ درمانی ملی Käypä hoito دربارهٔ پوسیدگی دندان و از Terveyskirjasto خوانده شده.
• توصیه این است که محصولات زایلیتول در پایان دستکم سه وعدهٔ غذایی در روز استفاده شود، روی هم دستکم ۵ گرم در روز.
• معمولترین دستورالعمل سه تا پنج نوبت در روز است، هر بار پنج تا ده دقیقه، همیشه بعد از غذا یا میانوعده.
• برای بچهها سقف ۱۰ گرم در روز گفته شده، چون زایلیتول بیشتر میتواند دلدرد بدهد.
• محافظت زایلیتول برای دندانهای در حال رویش اهمیت ویژه دارد، چون مینای دندان هنوز کامل معدنی نشده است.
ولی این جای مسواک را نمیگیرد. بر پایهٔ همان منبع، زایلیتول و فلوراید دو سلاح اصلیاند و مسواک زدن با خمیردندان فلورایددار، دو بار در روز، همچنان پایهٔ کار است.
اگر وضعیت ویژهای در میان است، مثل اختلال رشد دندان یا خطر بالای پوسیدگی، از نوآولا یا دندانپزشک بپرسید.
جزئیات: توصیهٔ Käypä hoito دربارهٔ پوسیدگی دندان و زایلیتول در Terveyskirjasto را ببینید.
هر دو جعبهٔ «قانون چه میگوید» و «در خانه چه کنیم» افزودهٔ ماست و در گزارش اصلی نیستند؛ عددها و توصیههایشان امروز از منبع رسمی خوانده شده.
نام آن دو خانوادهای که برای ایلتاسانومات نوشتهاند در گزارش اصلی نیامده، و ما هم چیزی به آنها نسبت ندادهایم جز همان نقلقولی که خود روزنامه آورده است.
منبع: Ilta-Sanomat، گزارش کایسلا پیهتیلا (Kaisla Pietilä) و سویلی کالیوکوسکی (Soili Kalliokoski)، ۲۰ مهر ۱۴۰۵ (۱۲ اکتبر ۲۰۲۶).