یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری جهان ناچار شده به یک نهاد نظارتی فنلاندی توضیح بدهد که چرا پیش از موعد دست به خاک‌برداری گسترده و بنیادی زده است. و توجیهش این است: برداشت خودش از الزام‌های قانون فنلاند.

این موضوع از پاسخ کتبی شرکت تابع گوگل، Tuike Finland، به ادارهٔ مجوز و نظارت فنلاند (LVV) روشن می‌شود؛ پاسخی که تاریخ یکشنبه ۱۱ اکتبر را دارد.

در این پاسخ آمده است که در قانونی بودن کارهای مقدماتی «نقص‌های احتمالی» وجود دارد. ولی به گفتهٔ شرکت، این نقص‌ها عمدی نبوده‌اند.

نقص‌های احتمالی در قانونی بودن کارهای مقدماتی آغازشده، خلاف قصد ما است.

گوگل تأکید می‌کند که بر پایهٔ برداشت حقوقی خودش عمل کرده و پیش از آغاز کار با چند نهاد هم تماس گرفته بوده است.

ما مسئولیت کامل کارهای مقدماتی انجام‌شده در محدودهٔ پروژه‌ها را می‌پذیریم. کارهای مقدماتی را بر پایهٔ برداشت خودمان از الزام‌هایی که قانون جاری می‌گذارد آغاز کردیم.

با کی تماس گرفته بودند؟

به گفتهٔ شرکت، پیش از آغاز کار با نهاد نظارت ساختمانی و با مرکز جنگل فنلاند تماس گرفته بود. می‌گوید با کارشناسان طراحی و طرح تفصیلی و با پیمانکارها هم همکاری کرده است.

گوگل می‌گوید دربارهٔ کارهای مقدماتی و ارزیابی‌های نیمه‌کارهٔ اثرات زیست‌محیطی با خودِ ادارهٔ مجوز و نظارت هم فعالانه در تماس بوده است. و بعد این جملهٔ پذیرش:

بر پایهٔ نامه‌های ادارهٔ مجوز و نظارت به تاریخ ششم اکتبر ۲۰۲۶، این کافی دانسته نشده است.

چه اندازه زمین؟

محور این ماجرا کارهای مقدماتی عظیم گوگل در موهوس در استان اوسترباتن شمالی و در کایانی در استان کاینو است. کار پیش از تکمیل ارزیابی اثرات زیست‌محیطی پروژه‌ها آغاز شد.

۳۳۰ هکتارسطح قطع درختان و آماده‌سازی در موهوس، برابر بیش از ۴۶۰ زمین فوتبال
۵۷۰ هکتارکل محدودهٔ پروژه در موهوس، که در آن نُه ساختمان مرکز داده ساخته می‌شود
کمی زیر ۲۰۰ هکتارسطح قطع درختان و آماده‌سازی در اوتان‌مکی کایانی، بر پایهٔ گزارش خود شرکت

به گفتهٔ ادارهٔ مجوز و نظارت، در این محدوده‌ها درخت قطع شده، خاک سطحی کنده شده، جادهٔ کارگاهی ساخته شده و مسیر آبراهه‌ها عوض شده است. در موهوس استخرهای تأخیر آب‌های سطحی هم ساخته شده است.

کار متوقف شد، ولی نه کامل

گوگل در اطلاعیه‌اش تأیید می‌کند که کارگاه‌های موهوس و کایانی متوقف شده‌اند. ولی می‌گوید ممکن است در این کارگاه‌ها حتی پس از مهلت تعیین‌شدهٔ نهاد نظارتی، یعنی بیست‌وسوم اکتبر، هنوز به «کارهای تثبیت» نیاز باشد تا امنیت کارگاه‌ها تأمین شود.

اگر چنین کارهایی لازم باشد، آن‌ها را تنها بر پایهٔ دستورها و تأیید کتبی پیشین ادارهٔ مجوز و نظارت و دیگر نهادهای صلاحیت‌دار انجام می‌دهیم.

پاسخ را مدیر گوگل در فنلاند، آنتی یروینن (Antti Järvinen)، و عضو هیئت‌مدیرهٔ شرکت تابع این غول فناوری، پاول مانیکل (Paul Manicle)، امضا کرده‌اند.

پرونده‌ای که از بهار باز بود

پرسش‌های مربوط به مجوز این پروژه از بهار مطرح بود. ادارهٔ مجوز و نظارت در ماه مه نظر داد که پیش از تکمیل ارزیابی اثرات زیست‌محیطی نباید مجوزهایی که حق اجرا می‌دهند صادر شود.

ولی در ماه ژوئن نظارت ساختمانی شهرداری به شرکت تابع گوگل اطلاع داد که برخی کارهای مقدماتی بر پایهٔ قانون ساختمان ممکن است. این یک تصمیم مجوزِ رسمی نبود.

به گفتهٔ ادارهٔ مجوز و نظارت، کارهای انجام‌شده در این محدوده پیشاپیش وضعیت طبیعی را به شکل چشمگیری تغییر داده و می‌تواند تغییرهای زیست‌محیطی پایدار ایجاد کند. این اداره در ششم اکتبر دستور داد کارهای مقدماتی‌ای که محیط را به شکل چشمگیری تغییر می‌دهند متوقف شوند. به نظر این اداره، کارهایی که در موهوس انجام شده به‌سادگی برگشت‌پذیر نیستند.

پروندهٔ شهرداری هم شلوغ است

بازرس ساختمانی موهوس، ائرو آیراکسینن (Eero Airaksinen)، به روزنامهٔ هلسینگین سانومات گفته بود که وقتی گوگل برای آغاز خاک‌برداری مرکز داده درخواست مجوز داد، او زیر فشار سخت گوگل و طراحان ارشد پروژه قرار گرفت.

بازرس ارشد کنونی ساختمانی شهرداری، یولتوز انوار (Jultuz Änwär)، هم به یله گفته است که ممکن است رابطهٔ استخدامی‌اش قطع شود. او گمان می‌کند دلیلش مصاحبه‌ای است که دربارهٔ قطع درختان گوگل با یله کرده بود. شهرداری این ادعا را رد کرده است.

🌲مدیر گوگل در فنلاند پیش‌تر مقابل دوربین یله یک کلمه گفت: «ببخشید».

📎این پرونده ادامهٔ همان بحثی است که دربارهٔ مصرف برق مراکز داده و جایگاهشان در شبکهٔ فنلاند در جریان است.