دولت فنلاند پس از هفته‌ها مذاکره بر سر قیمت سوخت به توافق رسید. بسته در مجموع ۶۰ میلیون یورو است و به گفتهٔ اطلاعیهٔ دولت، هدفش حمایت از کسانی است که برای کار به خودرو نیاز دارند و نیز از بخش حمل‌ونقل و کشاورزی و جنگلداری.
ساری مولتالا (Sari Multala)، وزیر محیط‌زیست و اقلیم، همان روز در مجلس پذیرفت که اثر این بسته بر قیمت پمپ بنزین «خیلی کم» خواهد بود.
بسته از چه چیزهایی تشکیل شده است
- ۳۰ میلیون یورو کمک سوخت برای بنگاه‌های بخش حمل‌ونقل و کشاورزی و جنگلداری. شکل دقیق این کمک هنوز روشن نیست و بستگی دارد به اینکه مقررات اتحادیهٔ اروپا سال آینده چه اجازه‌ای بدهد.
- ۲۰ میلیون یورو کاهش دائمی مالیات پایهٔ خودرو (ajoneuvovero). این رقم کاهشی را که بهار ۲۰۲۶ تصویب شده بود سه برابر می‌کند و مجموع کاهش را به ۳۰ میلیون یورو می‌رساند.
- ۱۰ میلیون یورو برای بالا بردن سقف کسر هزینهٔ رفت‌وآمد به محل کار (työmatkakuluvähennys) در سال ۲۰۲۷، از ۷۰۰۰ یورو به ۷۸۰۰ یورو.
- ۱۰۰ هزار یورو برای بررسی بیشتر بازار سوخت بر پایهٔ گزارش پیشین سازمان رقابت و مصرف‌کننده (KKV) و برای اقدام‌های احتمالی در جهت رقابت منصفانه‌تر.
در کنار این‌ها، در تعهد توزیع سوخت (jakeluvelvoite) انعطاف‌هایی گذاشته می‌شود: هم «پرکردن متقاطع» و هم «پرکردن مازاد» از ۳۰ درصد به ۱۰۰ درصد می‌رسد. ولی خودِ سطح تعهد دست‌نخورده می‌ماند، چون حزب ائتلاف ملی و حزب مردم سوئدی مخالف بودند.
تعهد توزیع یعنی چه
قانون توزیع‌کنندگان سوخت را موظف می‌کند سهم معینی سوخت تجدیدپذیر را در آنچه می‌فروشند بگنجانند. سوخت تجدیدپذیر از سوخت فسیلی گران‌تر است و همین قیمت پمپ را بالا می‌برد. حزب فین‌های اصیل می‌خواست همین سهم پایین بیاید؛ شرکای دولت نپذیرفتند.
پول از کجا می‌آید؟
۴۰ میلیون یورو از مبلغی برمی‌دارند که برای ساخت ظرفیت جذب دی‌اکسید کربن زیستی کنار گذاشته شده بود و هنوز خرج نشده است؛ همان چیزی که در فنلاند به آن «بستن دودکش‌ها» می‌گویند و تا امروز مهم‌ترین اقدام اقلیمی این دولت شمرده می‌شد. بیست میلیون یورو هم از نگهداری پایهٔ راه‌ها (perusväylänpito) کم می‌شود.
این دومی درست روز پیش از توافق جای بحث داشت: وزارت حمل‌ونقل و ارتباطات چهارشنبه اعلام کرده بود که نگهداری راه‌ها بیشتر به پول بیشتر نیاز دارد، نه کمتر.
مولتالا می‌گوید این صرفه‌جویی نیست بلکه جابه‌جایی پول خرج‌نشده است: «در بودجهٔ امسال اختیار ۹۰ میلیون یورو بود که حدود ۳۰ میلیون آن بر اساس درخواست‌ها توزیع شد، یعنی بقیه خرج نشده می‌ماند و دوباره بودجه‌بندی می‌شود.»
چرا قیمت پمپ تکان نمی‌خورد
به گفتهٔ مولتالا، عملاً فقط ابزارهای مالیاتی اثر مستقیم و سریع بر قیمت پمپ دارند، و کاهش مالیاتِ در حد صدها میلیون یورو در وضع کنونی بودجهٔ دولت ممکن نبود.
او ریشهٔ گرانی را هم جای دیگری می‌داند: «باید یادمان باشد این وضع از کجا می‌آید. بیش از هر چیز از جنگ خاورمیانه.»
واکنش‌ها
لولو رانه (Lulu Ranne)، وزیر حمل‌ونقل از حزب فین‌های اصیل، به هلسینگین سانومات گفت که حزبش از بهار آمادهٔ حل این مسئله از راه کاهش تعهد توزیع بود: «راه‌حلی که به سود همهٔ رانندگان باشد بهترین بود.» با این حال به نظر او خوب است که دست‌کم «یک بستهٔ حمایتی کوچک» به دست آمد.
یانی ماکه‌لا (Jani Mäkelä)، رئیس فراکسیون همان حزب در مجلس، صریح‌تر بود و نتیجه را «زمین‌خوردن» خواند. او نوشت: «نتیجه این است که داشتن خودرو ارزان‌تر می‌شود، ولی جاده‌ها وضع بدتری پیدا می‌کنند.»
یونی اوواسکا (Jouni Ovaska) از حزب مرکز، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل مجلس، همین را نشانه گرفت: «این خبر جعلی است یا جوک؟ دولت مدت‌ها دربارهٔ تنگنای رانندگان و بخش حمل‌ونقل مذاکره کرده و آخرش پول را از نگهداری همان راه‌هایی برمی‌دارد که همین آدم‌ها از آن استفاده می‌کنند.»
اتحادیهٔ حمل‌ونقل و لجستیک فنلاند (SKAL) که نمایندهٔ رانندگان حرفه‌ای است، اعلام کرد کمک سوخت خوش‌آمد است، هرچند کافی نیست.
🚗آنچه احتمالاً به جیب شما مربوط می‌شود دو چیز است: مالیات پایهٔ خودرو کمی کم می‌شود، و سقف کسر هزینهٔ رفت‌وآمد به کار در اظهارنامهٔ مالیاتی سال ۲۰۲۷ به ۷۸۰۰ یورو می‌رسد. این دومی به‌درد کسی می‌خورد که راه دوری تا محل کارش دارد.