زن بازنشسته در فنلاند پس انداز عمرش را از دست داد؛ بانک یک یورو هم نمی دهد

زنی ۶۰ ساله که مدتی طولانی مستمری از کارافتادگی (työkyvyttömyyseläke) دریافت می کرد، تمام پس انداز خود را در یک کلاهبرداری بانک اینترنتی از دست داد. با این حال هیئت بانکی (Pankkilautakunta) به این نتیجه رسید که بانک موظف به جبران این پول نیست.

بر اساس رای مرکز مشاوره بیمه و امور مالی (FINE)، ماجرا در ژوئیه ۲۰۲۵ آغاز شد، زمانی که این زن تلاش کرد وارد سرویس اینترنتی بانک خود شود. او از طریق یک موتور جستجو به سایتی رسید که مجرمان ساخته بودند و دقیقا شبیه صفحه رسمی بانک بود. زن با این تصور که وارد بانک خودش می شود، کدهای بانک اینترنتی اش را در آن سایت وارد کرد. به این ترتیب مجرمان نام کاربری، رمز عبور و کد کارت کدهای امنیتی (turvalukukortti) او را به دست آوردند.

کلاهبرداران سپس شروع به نصب اپلیکیشن شناسایی بانک (tunnistussovellus) به نام این زن روی دستگاه خودشان کردند. بانک به تلفن او پیامکی حاوی کد تایید فرستاد و در آن توضیح داد که اپلیکیشن در حال نصب روی یک دستگاه جدید است، درباره کلاهبرداری ها هشدار داد و صریحا اعلام کرد که این کد نباید در هیچ وب سایتی وارد شود یا به فرد دیگری داده شود. به گفته هیئت بانکی، زن این کد را هم در سایت جعلی وارد کرد.

اپلیکیشن شناسایی روی دستگاه کلاهبرداران فعال شد، اما بانک آن را در ابتدا در وضعیت قفل قرار داده بود. درباره این موضوع نیز پیامی به تلفن زن ارسال شد. مجرمان پس از آن با کمک یک کد تایید پیامکی دیگر وارد بانک اینترنتی او شدند و در آنجا قفل اپلیکیشن نصب شده روی دستگاه خود را باز کردند.

ربودن شماره تلفن

چند روز بعد کلاهبرداران یک گام جلوتر رفتند. بر اساس اطلاعات ثبت شده بانک، از اپلیکیشن شناسایی که به نام این زن فعال شده بود برای ورود به سرویس اپراتور مخابراتی او استفاده شد. هیئت بانکی محتمل می داند که مجرمان در آنجا درخواست تبدیل سیم کارت زن به eSIM را داده اند.

وقتی eSIM روی دستگاه مورد استفاده مجرمان فعال شد، خط تلفن زن در گوشی خودش از کار افتاد و همزمان پیام های ارسالی به شماره او به دستگاه مجرمان رسید. به این ترتیب کلاهبرداران توانستند پیام های تایید اضافی بانک هنگام انجام پرداخت ها را نیز در اختیار بگیرند.

مجرمان وارد بانک اینترنتی زن شدند و از حساب او در مجموع ۳۴٬۸۹۸ یورو انتقال دادند. از این مبلغ ۱۳٬۴۷۸ یورو دارایی خود زن بود و ۲۱٬۴۲۰ یورو باقی مانده پول افراد دیگری بود که مجرمان ابتدا به حساب او منتقل کرده بودند.

زن بعدا در پای دستگاه خودپرداز متوجه ماجرا شد؛ با وحشت دید که حسابش خالی است. او به FINE گفت که آن پول ها پس انداز تمام عمرش بوده است.

بی تجربگی در امور دیجیتال

این زن نخستین کدهای بانک اینترنتی خود را تازه در مه ۲۰۲۵، یعنی حدود دو ماه پیش از کلاهبرداری، دریافت کرده بود؛ زمانی که انجام کارها بدون این کدها دشوار شده بود. او گفت هیچ تجربه قبلی با رایانه یا بانک اینترنتی نداشته و به طور کلی هم بسیار کم از اینترنت استفاده می کند.

به گفته او، بانک باید بی تجربگی اش را در نظر می گرفت. او همچنین معتقد بود بانک هنگام صدور کدها اطلاعات کافی درباره کلاهبرداری های اینترنتی به او نداده است. این زن افزون بر این از بانک انتقاد کرد که چرا به انتقال های پولی غیرعادی و بزرگ در حساب او واکنشی نشان نداده است؛ به گفته او بانک باید متوجه می شد که انتقال های بزرگ به خارج از کشور با الگوی معمول پرداخت های او همخوانی ندارد.

هشدار در پیام ها

بانک مسئولیت جبران خسارت را رد کرد و گفت در پیام های تایید ارسال شده به مشتری روشن توضیح داده شده بود که چه کاری در حال انجام است و درباره دادن کدها به افراد بیرونی هشدار داده شده بود.

هیئت بانکی استفاده زن از موتور جستجو را به خودی خود بی احتیاطی ندانست؛ به گفته این هیئت، در زمان وقوع حادثه نمی شد عمومی و شناخته شده دانست که سایت های جعلی مجرمان ممکن است در نتایج موتورهای جستجو بالا بیایند. آنچه تعیین کننده شد، پیامک های ارسالی بانک بود.

به گفته هیئت، زن دست کم پس از دریافت پیام مربوط به فعال سازی اپلیکیشن شناسایی باید می فهمید که موضوع یک ورود عادی به بانک اینترنتی نیست. در آن پیام با حروف بزرگ درباره کلاهبرداری ها هشدار داده شده و وارد کردن کد تایید در هر وب سایتی ممنوع اعلام شده بود.

هیئت نتیجه گرفت که رفتار این زن به روشنی و به شکل اساسی از آنچه از دارنده کدهای بانکی در رفتار محتاطانه انتظار می رود فاصله داشته است. این رفتار به گفته هیئت، نشانه های «بی احتیاطی سنگین» (törkeä huolimattomuus) را به معنای قانون خدمات پرداخت (maksupalvelulaki) داشت. در نظارت بانک بر گردش پرداخت ها هم خطایی که تقسیم مسئولیت را تغییر دهد دیده نشد. بنابراین هیئت بانکی هیچ گونه جبران خسارتی برای مشتری توصیه نکرد. این رای به اتفاق آرا صادر شد.