شهر هلسینکی پوشیدن روسری، بالاکلاوا و دیگر پوشش‌های صورت را در مدرسه‌ها و هنرستان‌های خود ممنوع نمی‌کند.
شورای شهر در نشست چهارشنبه علیه ممنوعیت کامل رأی داد. در عوض، شهر به دستورالعمل ایمنی مدرسه‌ها شرطی اضافه می‌کند که می‌گوید دانش‌آموز باید در جریان آموزش و ارزشیابی قابل شناسایی باشد.
دو پیشنهاد روی میز بود
موضوع از پیشنهاد حزب فنلاندی‌ها (Perussuomalaiset) آمده بود که خواستار ممنوعیت پوشیدن روسری در مدرسه‌ها و هنرستان‌ها شده بود. این حزب می‌خواست ممنوعیت روسری به کارکنان مدرسه و به‌ویژه معلمان هم گسترش پیدا کند.
سیدا سهرابی (Seida Sohrabi)، عضو شورا از حزب ائتلاف ملی (Kokoomus)، پیشنهاد جداگانه ولی تقریباً مشابهی داده بود. به گفتهٔ او پوشش‌های صورت مانند نقاب، برقع و بالاکلاوا باید ممنوع شود، چون شناسایی کودک را ناممکن می‌کند.
اعضای شورا به ممنوعیت کامل رأی ندادند. حزب فنلاندی‌ها در رأی‌گیری دیگری هم که خواستار بازبینی دوبارهٔ پیشنهاد بود شکست خورد.
در عوض چه تصویب شد
شهر هلسینکی از پیش در حال تهیهٔ دستورالعمل ایمنی تازه‌ای برای مدرسه‌ها بود، و اکثریت اعضای شورا گفتند بازنویسی همین دستورالعمل برای رسیدگی به موضوع کافی است.
بندی که به آن اضافه می‌شود می‌گوید صورت دانش‌آموز باید در جریان درس پیدا باشد، تا تعامل، مشارکت، حمایت حقوقی و ایمنی تأمین شود.
سه نکته که در متن دستورالعمل آمده و فرق می‌گذارد
این سه نکته در خود گزارش Yle هست و افزودهٔ ما نیست.
• این بند قاعده‌ای همگانی نیست، بلکه مورد به مورد اعمال می‌شود.
• اصل اصلی این است که برای خواستنِ نشان دادن صورت در یک موقعیت مشخص، باید دلیل موجهی وجود داشته باشد.
• دستورالعمل تأکید می‌کند که این خواسته نباید به ظاهر، پوشش یا دیگر ویژگی‌های شخصی دانش‌آموز مربوط باشد.
ساتو یاروِنکالاس (Satu Järvenkallas)، مدیر اجرایی بخش آموزش شهر، در ایمیلی به Yle گفت دستورالعمل ایمنی روشن‌شده در اولین فرصت ممکن در مدرسه‌ها به کار گرفته می‌شود.
پیشینهٔ بحث
این موضوع از سال گذشته در فنلاند به‌طور گسترده بحث شده است، از زمانی که سانی گران لاسونن (Sanni Grahn-Laasonen)، وزیر تأمین اجتماعی از حزب ائتلاف ملی، در شبکهٔ ایکس نوشت که «برقع و نقاب، روسری‌ها و حجاب‌هایی که صورت را می‌پوشانند، مناسب مدرسه نیستند».
پیش‌تر در همین سال، شهرهای تامپره و وانتا هر دو از برنامه‌هایی برای ممنوع کردن پوشش صورت در مدرسه‌های خود خبر داده بودند.
قانون چه می‌گوید: مدرسه در فنلاند چه چیزی را می‌تواند از پوشش بخواهد
این جعبه افزودهٔ ماست و از صفحهٔ پرسش‌های پرتکرار ادارهٔ کل آموزش فنلاند (Opetushallitus) خوانده شده. در گزارش اصلی نیست.
• بر پایهٔ قانون آموزش پایه، دانش‌آموز موظف است رفتار متعارف داشته باشد، و پوشش متعارف هم بخشی از همین وظیفه است.
• در بعضی درس‌ها، مثل ورزش، کار فنی و خانه‌داری، می‌شود به دلیل بهداشت و ایمنی برای پوشش شرط و محدودیت گذاشت.
• ولی چون دانش‌آموزان حقوق پایه‌ای مانند آزادی فردی و آزادی بیان دارند، محدودیت الزام‌آور دیگری دربارهٔ پوشش و ظاهر نمی‌شود بر آن‌ها گذاشت. به همین دلیل است که مدرسه نمی‌تواند دانش‌آموز را به پوشیدن لباس فرم هم وادار کند.
دو نمونه از تصمیم‌های دادستان کل و بازرس کل مجلس که همان صفحه می‌آورد:
• بندی کلی در مقررات مدرسه که پوشیدن لباسِ «توهین‌آمیز برای دیگران» را ممنوع می‌کرد غیرقانونی شناخته شد، چون چنین قاعده‌ای باید دقیق‌تر نوشته شود. در مقابل، ممنوعیت لباسی که به نفرت علیه یک گروه از مردم دامن می‌زند پذیرفتنی دانسته شد.
• ممنوعیت کامل پیرسینگ در یک هنرستان غیرقانونی شناخته شد، چون رفتار برابر، آزادی فردی و حریم خصوصی را نقض می‌کرد. ممنوعیت‌های محدودتر به دلیل ایمنی یا بهداشت مجاز دانسته شد.
جزئیات: پوشش در ادارهٔ کل آموزش فنلاند.
اگر فکر می‌کنید با فرزندتان تبعیض‌آمیز رفتار شده
این جعبه هم افزودهٔ ماست.
نمایندهٔ برابری (yhdenvertaisuusvaltuutettu) نهاد مستقلی است که به موارد تبعیض رسیدگی می‌کند. می‌شود با تلفن، ایمیل یا نامه با دفترش تماس گرفت.
دفتر به فنلاندی، سوئدی و انگلیسی خدمات می‌دهد، و به زبان‌های دیگر هم می‌شود برایشان نوشت.
راه تماس: صفحهٔ تماس نمایندهٔ برابری.
دو جعبهٔ «قانون چه می‌گوید» و «اگر فکر می‌کنید تبعیض شده» افزودهٔ ماست و در گزارش اصلی نیستند؛ محتوایشان امروز از سایت ادارهٔ کل آموزش فنلاند و دفتر نمایندهٔ برابری خوانده شده.
بقیهٔ مطلب گزارش رویداد است و هیچ ارزیابی‌ای از سوی ما در آن نیست. جعبهٔ «سه نکته» هم نقل مستقیم از گزارش اصلی است.
منبع: Yle News، ۱۶ مهر ۱۴۰۵ (۸ اکتبر ۲۰۲۶).