از هوش مصنوعی مشورت حقوقی گرفتن آسان است. مشکل اینجاست که پاسخش قانع‌کننده به‌نظر می‌رسد حتی وقتی پشتش قانونی است که در فنلاند هیچ کاربردی ندارد.
وکیل: «به سرویس‌های رایگان اصلاً اعتماد نمی‌کنم»
هانا رایها-مانتیهارویو (Hanna Räihä-Mäntyharju)، وکیل دادگستری، به سرویس‌های هوش مصنوعیِ رایگان که در دسترس همه هستند با احتیاط ویژه نگاه می‌کند.
«به آن‌ها اصلاً اعتماد نمی‌کنم.»
او این را در سپتامبر در برنامهٔ Huomenta Suomi گفت. به گفتهٔ او مشکل می‌تواند در این باشد که سرویس‌های رایگان از چه منابعی استفاده می‌کنند — و همچنین در اینکه اطلاعاتشان ممکن است بخشی از آن قدیمی باشد.
سرویس‌های پولی و پیشرفته‌تر به گفتهٔ او می‌توانند در یافتن اطلاعات جلوتر باشند. ولی آن‌ها هم یک مشکل بنیادی را حل نمی‌کنند: منبعی که هوش مصنوعی روی آن آموزش دیده، لزوماً با قانون فنلاند جور نیست.
قانون کشور دیگری در پاسخ شما
میکو رانتا (Mikko Ranta)، مدیر حقوق دارایی در OP Pohjola، این را ممکن می‌داند که هوش مصنوعیِ بد-راهنمایی‌شده در پاسخش از قانون یا رویهٔ قضایی کشوری دیگر استفاده کند.
مشکل دوم به این مربوط است که آدم بلد باشد چه بپرسد. به گفتهٔ رایها-مانتیهارویو برای گرفتن پاسخ درست باید سؤال‌های درست را طرح کرد — و یک غیرمتخصص ممکن است حتی نداند که در وضعیت حقوقی‌اش چه چیزهایی باید روشن شود.
پس کِی می‌شود از آن استفاده کرد؟
کارشناسان استفاده از هوش مصنوعی در امور حقوقی را کاملاً رد نمی‌کنند. به گفتهٔ آن‌ها می‌توان از آن برای گرفتن اطلاعات اولیه و به‌عنوان تکیه‌گاه فکر کردن خودتان استفاده کرد.
ولی وقتی پای تصمیم نهایی در میان است، اطلاعات را باید با یک متخصص مرور کرد.
برای خوانندهٔ ما یک خطر اضافه هم هست
اگر سؤالتان را به فارسی بپرسید، احتمال خطا بیشتر می‌شود، نه کمتر. متن حقوقی فارسی که این مدل‌ها دیده‌اند عمدتاً قانون ایران و کشورهای دیگر است، نه قانون فنلاند؛ و قانون فنلاند هم به فارسی تقریباً جایی منتشر نشده. نتیجه این است که پاسخ فارسی روان و مطمئن به‌نظر می‌رسد و در همان حال می‌تواند از بنیاد به قانونی دیگر مربوط باشد.
اگر از هوش مصنوعی استفاده می‌کنید، دست‌کم اسم فنلاندی قانون یا اصطلاح را از آن بخواهید (مثلاً asumisoikeus، irtisanomisaika، oleskelulupa) و بعد همان کلمه را در سایت رسمی مربوطه جست‌وجو کنید.
کجا در فنلاند کمک حقوقی واقعی بگیریم
— کمک حقوقی دولتی (oikeusapu): کمکی که دولت در امور حقوقی پرداخت می‌کند، وقتی درآمد و دارایی‌تان زیر حدی معین باشد. بسته به وضع مالی‌تان ممکن است کاملاً رایگان باشد یا بخشی از هزینه را خودتان بدهید. موضوع‌ها: خانواده و ارث (جدایی، سرپرستی فرزند، وصیت)، بدهی و اختلاف مالی، کار و اجاره‌نشینی، پرونده‌های جنایی، و شکایت از تصمیم‌های اداری مثل تصمیم‌های مربوط به کمک‌هزینه‌ها. می‌توانید به هر دفتری مراجعه کنید، مهم نیست کجا زندگی می‌کنید؛ درخواست اینترنتی، تلفن و یک چت بی‌نام برای سؤال‌های کلی هم دارد. قربانیان خشونت شدید یا جرم جنسی بدون توجه به درآمد، وکیل دولتی رایگان می‌گیرند.
— مشاورهٔ مصرف‌کننده (kuluttajaneuvonta) در سازمان رقابت و مصرف‌کننده: رایگان، برای اختلاف با یک فروشنده یا شرکت. ترتیبش این است: اول پاسخ را در سایت خودشان بگردید، بعد مستقیم به همان شرکت شکایت بدهید، و اگر نتیجه نداد به مشاورهٔ مصرف‌کننده زنگ بزنید.
— اتحادیهٔ صنفی خودتان (ammattiliitto): اگر عضو هستید، مشاورهٔ حقوقی کار جزو عضویت است و برای قرارداد کار، اخراج و دستمزد نخستین جایی است که باید سراغش بروید.
— ادارهٔ مهاجرت (Migri): برای اقامت، شهروندی و خانواده، فقط کانال‌های رسمی خودشان. این یکی را به‌هیچ‌وجه از چت‌بات نپرسید؛ قانون اقامت فنلاند در سال‌های اخیر مکرر عوض شده و پاسخ‌های کهنه در اینترنت فراوان است.
دو جعبهٔ آخر — خطر پرسیدن به فارسی و فهرست جاهای کمک حقوقی — افزودهٔ ماست و در گزارش اصلی نیست. نشانی‌ها و شرایط در ۱۵ مهر ۱۴۰۵ از صفحهٔ رسمی خودِ همان سازمان‌ها خوانده شده.
منبع: MTV Uutiset — گزارش هانناکایسا هانسکی تاسکینن (Hannakaisa Hanski Taskinen). گفت‌وگوی کامل به‌صورت ویدئو در صفحهٔ منبع هست.