شرکت فرانسوی زیرساخت هوش مصنوعی سِستِرس (Sesterce) اعلام کرده که می‌خواهد بیش از ۱۰ میلیارد یورو در ساخت مراکز دادهٔ هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کند، در محل یک کارخانهٔ کاغذ سابق در یَمسا (Jämsä) در فنلاند مرکزی.

اگر این طرح عملی شود، از نظر اندازه چشمگیر است: فقط حدود سه میلیارد یورو کمتر از سرمایه‌گذاری ۱۳ میلیارد یورویی گوگل در چند نقطهٔ فنلاند که سپتامبر اعلام شد.

Yle از یوسف المنصوری (Youssef El Manssouri)، مدیرعامل سِستِرس، تأیید گرفته که تصمیم سرمایه‌گذاری گرفته شده و قراردادی با مشتری آیندهٔ این مرکز امضا شده است.

چیزهایی که شرکت نگفت

المنصوری نام شرکتی را که مشتری این مرکز داده می‌شود فاش نکرد، فقط گفت یکی از دو آزمایشگاه پیشروی هوش مصنوعی است. از افشای تأمین‌کنندگان مالی طرح هم خودداری کرد.

بر پایهٔ دادهٔ ثبت تجاری فرانسه، گروه سِستِرس در مارسِی ثبت شده و در سال ۲۰۲۱ وارد ثبت تجاری شده است. گردش مالی این شرکت در سال ۲۰۲۴ برابر ۱۱٫۹۵ میلیون یورو بوده است.

زمین هنوز خریده نشده

محل کارخانهٔ کاغذ سابق در حال حاضر متعلق به شرکت املاک کایپولا گرین پورت (Kaipola Green Port) است. مارتی اینکووارا (Martti Inkovaara)، رئیس هیئت‌مدیرهٔ این شرکت، به Yle گفت که دربارهٔ فروش کل محوطه به سِستِرس مذاکره کرده‌اند.

به گفتهٔ او مذاکرات در مرحلهٔ پیشرفته است. از صحبت دربارهٔ قیمت خودداری کرد.

«اگر این معامله سر نگیرد تعجب می‌کنم.»
مارتی اینکووارا

چند شرکت هم‌اکنون در محوطهٔ کایپولا فضای صنعتی اجاره کرده‌اند. اینکووارا می‌گوید اگر مالکیت عوض شود، تصمیم دربارهٔ ادامهٔ کار آن‌ها با خود سِستِرس خواهد بود.

شغل‌ها، و آنچه از دست رفته بود

حدود ۲۰۰۰
شغل در دورهٔ ساخت
حدود ۳۰۰
شغل پس از آماده شدن مرکز
بیش از ۴۰۰
کارگری که کارخانهٔ کایپولا هنگام تعطیل شدنش داشت

آن کارخانه را شرکت کاغذ UPM تعطیل کرد.

فاز اول ساخت قرار است پیش از پایان امسال شروع شود: یک مرکز دادهٔ هوش مصنوعی ۲۰۰ مگاواتی با خنک‌سازی مایع در همان محوطهٔ کارخانه. به گفتهٔ المنصوری، پاک‌سازی محوطه و کارهای اولیهٔ داخلی هم‌اکنون در جریان است. هدف بلندمدت شرکت ساخت بیش از یک گیگاوات ظرفیت هوش مصنوعی در فنلاند است.

استدلال زیست‌محیطی و تعهدها

محوطهٔ کارخانهٔ کاغذ از پیش زیرساخت دارد: شبکهٔ برق، سامانه‌های آب، ساختمان‌ها و ترتیبات لجستیکی. به گفتهٔ مدیرعامل، به همین دلیل ساخت این مرکز نباید به از دست رفتن تنوع زیستی بینجامد. او می‌گوید محوطهٔ کایپولا دقیقاً به‌خاطر کم بودن اثر زیست‌محیطیِ راه‌اندازی انتخاب شده است.

«بسیاری از طرح‌های ابررایانه طبیعت زیادی را نابود می‌کنند. فنلاند محوطه‌های صنعتی عالی‌ای دارد که می‌توانیم به مراکز ابررایانه تبدیلشان کنیم. همین انتخاب ما را هدایت کرد.»
یوسف المنصوری

شرکت می‌گوید متعهد می‌شود به ازای هر مگاواتی که این «کمپ هوش مصنوعی» مصرف می‌کند، همان مقدار تولید تازهٔ برق تجدیدپذیر را به شبکهٔ فنلاند بیفزاید.

سِستِرس همچنین قول داده یک صندوق جامعهٔ محلی ۱۰ میلیون یورویی تأسیس کند تا همراه شهر یَمسا و ساکنانش طرح‌های محلی را تأمین مالی کند. به گفتهٔ شرکت، یک نهاد مستقل ثالث بر تعهدهای شرکت نظارت و حسابرسی می‌کند و نتیجه‌اش هر سال به‌طور عمومی گزارش می‌شود.

شهر: هنوز وقت جشن نیست

ساکنان شهر با اشتیاق محتاطانه به این خبر واکنش نشان داده‌اند، دست‌کم فعلاً.

یوری ریولا (Jori Reijula)، مدیر شهر، می‌گوید فقط چند هفته پیش از برنامه‌های سِستِرس باخبر شده است. به گفتهٔ او این طرح برای شهری که جمعیت و سرزندگی‌اش در سال‌های اخیر کم شده مهم است. ولی هنوز وقت جشن گرفتن نیست.

«هنوز روندهای مجوز زیادی در کار است، و خیلی چیزها باید سر جایشان بیفتند. می‌خواهم ببینم کارها پیش می‌رود، پیش از آنکه شروع کنیم به اعلام اینکه یک مرکز داده این‌جاست.»
یوری ریولا

یک گیگاوات یعنی چقدر؟

این جعبه افزودهٔ ماست و عددهای مقایسه امروز از Fingrid، شرکت شبکهٔ سراسری برق فنلاند، خوانده شده. در گزارش اصلی نیست.

موردتوان
فاز اول این مرکز داده200 MW
هدف بلندمدت شرکت در فنلاند1 000 MW
رکورد همیشگی مصرف برق فنلاند15 553 MW
رکورد مصرف در ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶) ساعت ۱۷ ثبت شد، وقتی دمای وزن‌دار کشور منفی ۱۹ درجه بود. رکورد پیشین از سال ۲۰۱۶ و برابر ۱۵ هزار و ۱۶۴ مگاوات بود.

یعنی هدف بلندمدت این یک شرکت، به‌تنهایی، نزدیک شش و نیم درصد اوج مصرف کل کشور در سردترین ساعت تاریخش است. فاز اولش هم حدود یک و سه‌دهم درصد.

برای مقیاس سالانه: مصرف برق فنلاند در سال ۲۰۲۵ روی هم ۸۴٫۶ تراوات‌ساعت بود، یک و نه‌دهم درصد بیشتر از سال پیش از آن. پیش‌بینی خود Fingrid این است که این رقم تا سال ۲۰۳۰ به ۱۰۶ تا ۱۲۳ تراوات‌ساعت برسد.

جزئیات: گزارش زمستان ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ در شبکهٔ سراسری Fingrid را ببینید.

این خبر به کجا وصل می‌شود

هجوم مراکز داده به فنلاند موضوعی است که پیش‌تر هم دنبالش کرده‌ایم:

• برای فنلاند ۱۴۵ مرکز داده برنامه‌ریزی شده

• مراکز داده به ته صف برق منتقل می‌شوند

• یک استاد دانشگاه چطور بازار برق فنلاند را درست می‌کند

جعبهٔ «یک گیگاوات یعنی چقدر» افزودهٔ ماست و در گزارش اصلی نیست؛ عددهایش امروز از Fingrid خوانده شده و درصدها را خودمان حساب کرده‌ایم.

تفاوت میان رقم ۱۰ میلیارد یورویی سرمایه‌گذاری و گردش مالی ۱۱٫۹۵ میلیون یورویی شرکت در سال ۲۰۲۴ در خود گزارش اصلی آمده است و ما آن را اضافه نکرده‌ایم. طرح هنوز در مرحلهٔ مذاکرهٔ خرید زمین و روندهای مجوز است.

منبع: Yle News، ۱۶ مهر ۱۴۰۵ (۸ اکتبر ۲۰۲۶).