در تورکوی فنلاند امسال تاکنون بیش از ۲۰۰ تخلیهٔ اجباری خانه انجام شده و شمارش رو به افزایش است؛ پشت آن تقریباً همیشه یک دلیل است

اگر شما هم در فنلاند مستاجر هستید و پرداخت اجاره گاهی سخت می شود، از این خبر رد نشوید.

شمار تخلیه های اجباری خانه (häätö) در شهر تورکو (Turku) نسبت به سال گذشته حدود یک پنجم بیشتر شده است. این را آمار تازه ای نشان می دهد که روزنامهٔ تورون سانومات (Turun Sanomat) از ادارهٔ اجرای احکام فنلاند (Ulosottolaitos) گرفته است.

یعنی تخلیه های انجام شده، که در آن ها ساکن واقعاً از خانه بیرون رفته است، امسال دوباره رو به افزایش گذاشته اند.

یانه نیومان (Janne Nyman)، مأمور ارشد اجرای احکام (johtava kihlakunnanvouti) در ادارهٔ اجرای احکام، می گوید: «تخلیه ها زیاد است، واقعاً خیلی زیاد.»

چرا پرونده های باز شده معیار بهتری است؟

شمار تخلیه ها یکی از معیارهایی است که برای سنجیدن گستردگی بحران مالی در جامعه به کار می رود. به نظر نیومان، شمار پرونده های تخلیه ای که به ادارهٔ اجرا رسیده (vireille tulleet häädöt) تصویر بهتری می دهد، چون نشان می دهد چند نفر در پرداخت اجاره مشکل دارند. حتی اگر تخلیه در نهایت انجام نشود، وضع ساکن تا همین جا هم دشوار شده است.

او توضیح می دهد: «وقتی پروندهٔ تخلیه به ادارهٔ اجرا می رسد، مستاجر حدود سه ماه یا بیشتر اجاره نپرداخته و صاحبخانه از دادگاه برایش حکم تخلیه (häätötuomio) گرفته است. یعنی همهٔ پرونده هایی که به ما می رسد، این مسیر را پشت سر گذاشته اند.»

در تورکو از ژانویه تا اوت امسال ۲۹۱ پروندهٔ تخلیه باز شده است؛ درست همان عدد سال ۲۰۲۴ در همین دوره. سال گذشته این عدد تا پایان اوت ۲۵۴ بود.

پشت تخلیه ها چیست؟

به گفتهٔ نیومان، پشت تخلیه تقریباً همیشه اجاره های پرداخت نشده است. فقط در بخش کوچکی از پرونده ها دلیل، رفتار مزاحم (häiriökäyttäytyminen) است.

او می گوید: «پس باید پرسید دلیل اجاره های پرداخت نشده چیست.» نیومان پشت آن بیکاری بیشتر، وضع عمومی اقتصاد، کاهش کمک هزینهٔ مسکن (asumistuki) و وسوسه های جامعهٔ مصرفی را می بیند که مردم را به خرج کردن بیش از توانشان می کشاند. گاهی هم مشکل در ادارهٔ زندگی یا اتفاقی ناگهانی مانند طلاق است.

نیومان این سؤال را هم مطرح می کند که آیا وضع بازار اجاره در تورکو اثر منفی دارد: «این جا خانهٔ اجاره ای زیاد است و خانه های خالی هم کم نیست. آیا برای همین خانه ها را بدون ودیعه (vakuus) و بدون بررسی درآمد یا سابقهٔ اعتباری اجاره می دهند؟ آیا ساکن خیلی راحت می تواند خانه ای بیش از حد گران اجاره کند؟»

آمار تخلیه سابقهٔ افراد را نشان نمی دهد، اما نیومان می داند که آدم هایی از هر سنی به این وضع می رسند. اگر در خانه کودک یا فرد نیازمند کمک باشد، مأموران اجرا همیشه با مددکاری اجتماعی (sosiaaliviranomainen) تماس می گیرند.

به گفتهٔ او، مأموران اجرا هر روز بیشتر مجبور می شوند از پلیس هم کمک بخواهند، برای امنیت خودشان: «وقتی تخلیه ها بیشتر می شود، حاشیه هایش هم بیشتر می شود. مثلاً مواد سکرآور باعث می شود در لحظهٔ تخلیه باید خیلی مراقب باشیم.»

نیومان آرزو می کند مردم توان این را داشته باشند که زودتر برای حل مشکلشان کمک بگیرند، مثلاً از مشاورهٔ مالی و بدهی (talous- ja velkaneuvonta). به گفتهٔ او بسیاری از کسانی که تخلیه می شوند، جز بدهی اجاره بدهی های دیگری هم در دست وصول دارند.

شرکت های اجاره چه می بینند؟

اریا اولیتالو (Erja Ylitalo)، مدیر خدمات مسکن شرکت خانه های اجاره ای شهر تورکو، تی وی تی (TVT)، می گوید شمار تخلیه ها در این شرکت افزایش چشمگیری نداشته، اما مشکل پرداخت مستاجران بیشتر شده است: «این روند در بیشتر شدن مراجعان مشاوران مالی مسکن ما دیده می شود.»

در خانه های اجاره ای تی وی تی حدود ۲۱٬۵۰۰ نفر زندگی می کنند. این شرکت بیش از ۱۵ سال است مشاور مسکن (asumisneuvoja) دارد، اما از آغاز امسال مشاورهٔ مالی را از مشاورهٔ اجتماعی جدا کرده است. «مشاوران مالی مسکن (talousasumisneuvoja) فقط روی مسائل پرداخت تمرکز می کنند و این راه حل خوب جواب داده است.»

به گفتهٔ اولیتالو، همین مشاوره تخلیه ها را مهار کرده است. هدف این است که راهی پیدا شود تا ساکن یا در خانهٔ فعلی بماند یا به خانهٔ ارزان تری برود. مشاور می تواند برای ساکن برنامهٔ پرداخت بنویسد و او را در جنگل کمک هزینه ها راهنمایی کند. «به شکل غافلگیرکننده ای زیاد می بینیم که ساکن همهٔ کمک هزینه هایی را که حقش است، درخواست نکرده است.»

الینا واوراسالو (Elina Vaurasalo)، مدیر منطقه ای شرکت ساتو (Sato)، هم می گوید مشکل پرداخت در میان مستاجران این شرکت بیشتر شده است: «تخلیه ها نزد ما خیلی کم بیشتر شده اند. مشکل پرداخت مثلاً در طولانی تر شدن تأخیرها دیده می شود.» در خانه های ساتو در منطقهٔ تورکو حدود پنج هزار نفر زندگی می کنند.

او توضیح می دهد: «وقتی می بینیم ساکنی اجارهٔ عقب افتاده دارد، مشاور مسکن ما می تواند با او تماس بگیرد و ببیند وضع موقت است یا طولانی. اگر توان پرداخت اجاره کم شده، می شود با ساکن صحبت کرد که آیا خانه ای با اجارهٔ متناسب تر با درآمدش در میان خانه های ما هست.»

به گفتهٔ واوراسالو، فروشندگان ساتو همان زمانی که کسی می خواهد خانه اجاره کند، دربارهٔ توان پرداخت با او حرف می زنند: «یک ثبت منفی در سابقهٔ اعتباری (luottotietomerkintä) خود به خود مانع نیست، اگر الان مشکل پرداخت وجود نداشته باشد.»

اگر نمی توانم اجاره را بپردازم، چه کنم؟