حقیقت این است که به گفتهٔ مدیرعامل سابق نوکیا، اروپا یک بخش از رقابت هوش مصنوعی را همین حالا باخته است؛ اما بازی هنوز تمام نشده. اروپا با چه چیزی می تواند در رقابت هوش مصنوعی با ابرقدرت ها همراه بماند؟ سخنرانان رویداد «اِی آی سامیت» (AI Summit) که دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ (۱۶ نوامبر ۲۰۲۶) برای دومین بار در مرکز رویدادهای لوگومو (Logomo) در تورکو (Turku) برگزار شد، پاسخ دادند: دست کم با دانش و مهارت در بالاترین سطح، دادهٔ صنعتی و همکاری.
به گزارش تورون سانومات (Turun Sanomat)، پنج میزگرد این روز، کارآفرینان، کارشناسان و سرمایه گذاران حوزهٔ هوش مصنوعی را دور هم جمع کرد تا موضوع را از زاویه های مختلف بررسی کنند. به گفتهٔ سخنرانان، اروپا نباید از آمریکا تقلید کند، بلکه باید هوش مصنوعی را بر پایهٔ نقاط قوت و ارزش های خودش بسازد.
پشت این رویداد که فقط با دعوت نامه برگزار می شد، بنیاد فاندیشن پی اس (Foundation PS) قرار دارد که پیتر سارلین (Peter Sarlin)، پژوهشگر و کارآفرین هوش مصنوعی اهل تورکو، برای حمایت از پژوهش هوش مصنوعی راه انداخته است؛ همراه با مؤسسهٔ پژوهشی الیس فنلاند (Ellis) و شبکهٔ هوش مصنوعی فنلاند (AI Finland).
سارلین و ویرکونن چه گفتند؟
سارلین در سخنرانی افتتاحیهٔ صبح بر نقش دانش و مهارت سطح بالا به عنوان پایهٔ کل زیست بوم هوش مصنوعی تأکید کرد و از تمرکز بیش از ۵۰ استاد بین المللی در مؤسسهٔ الیس گفت. هنا ویرکونن (Henna Virkkunen)، معاون رئیس کمیسیون اروپا، هم در پیام ویدئویی خود اطمینان داد که اتحادیهٔ اروپا هنوز در این رقابت حضور دارد، به شرطی که سرمایه گذاری ها بیشتر و هدفمندتر شوند.
«اولین مشتری یک شرکت اروپایی باشید»
پس از میزگرد پژوهشگران که بحث هایش بیشتر کلی بود، میزگرد شرکت ها مسائل ملموس تری را پیش کشید. پکا لوندمارک (Pekka Lundmark)، مدیرعامل سابق نوکیا، گفت اروپا بازی ساخت پیشرفته ترین مدل های هوش مصنوعی را باخته است، اما یادآوری کرد که بیشترین سود بهره وری نصیب کسانی می شود که بهتر از همه از این فناوری استفاده کنند. به همین دلیل، به گفتهٔ او، شرکت های اروپایی باید با جسارت بیشتری هوش مصنوعی را به کار بگیرند و با شرکت های جوان هوش مصنوعی این قاره همکاری کنند.
«اولین مشتری یک شرکت هوش مصنوعی اروپایی باشید.» (پکا لوندمارک، خطاب به مدیران شرکت ها)
در این میزگرد یادآوری شد که اروپا تاریخ صنعتی طولانی دارد و به همین دلیل دادهٔ زیادی در اختیار دارد؛ داده ای که امکان ساخت مدل های هوش مصنوعی مخصوص هر صنعت را فراهم می کند.
هانه هیروونن (Hanne Hirvonen) و یوهانا توهینو (Johanna Tuohino)، دو وکیل متخصص حقوق فناوری که در رویداد حاضر بودند، می گویند این تحول تازه آغاز شده است. توهینو گفت: «فضا مطمئن و امیدوار است، اما پیش از آن که بتوان از یک جهش بزرگ در بهره وری حرف زد، کار زیادی مانده است. اکنون در مرحلهٔ گذار هستیم.»
والروس: «حتی من شاید از بخش دولتی خوشم بیاید»
در میزگرد بعد از ظهر دربارهٔ رقابت پذیری، بیورن والروس (Björn Wahlroos)، از چهره های سرشناس اقتصادی فنلاند، ابراز امیدواری کرد که هوش مصنوعی بخش دولتی را آن قدر کارآمد کند که هزینه ها پایین بیاید و خدمات بهتر شود. او با شوخی گفت: «حتی من هم شاید کم کم از بخش دولتی خوشم بیاید» و حاضران را به خنده انداخت.
فضا وقتی جدی تر شد که یوسی وسترگرن (Jussi Westergren)، کارآفرین و پژوهشگر دانشگاه آکسفورد، و پیتر سارلین از نقاط قوت اروپا مانند دانش سطح بالا و انسان محوری دفاع کردند. والروس اما اروپا را محیطی درجا زده، بی شور و بیش از حد کند برای شرکت های رو به رشد توصیف کرد.
در میزگردی که به امنیت و صنایع دفاعی می پرداخت، بر یکپارچگی، هم درون کشورها و هم میان دولت ها، تأکید شد. به جمع بندی شرکت کنندگان، اروپا فقط با همکاری می تواند به جنگ و محیط امنیتی ای پاسخ دهد که فناوری آن ها را دگرگون کرده است.
ویتاکر: «چند مرد ناخوشایند»
در آخرین میزگرد شب، مردیت ویتاکر (Meredith Whittaker)، پژوهشگری که به عنوان صدای منتقد در بحث هوش مصنوعی شناخته می شود و رئیس هیئت مدیرهٔ پیام رسان سیگنال (Signal) است، حاضرانی را که در طول روز در فضایی امیدوارانه فرو رفته بودند، تکان داد.
او از مدیران شرکت های بزرگ هوش مصنوعی آمریکا انتقاد کرد و آن ها را «چند مرد ناخوشایند که به خود حق داده اند آیندهٔ ما را تعیین کنند» نامید. ویتاکر دربارهٔ «خوش بینی توهم آمیز» آن ها هشدار داد؛ خوش بینی ای که در آن، به امکانات هوش مصنوعی ای که خدای گونه توصیف می شود، بدون هیچ نقدی باور می کنند. به پیشنهاد او، اروپا می تواند صدای عقل باشد و در بحث هوش مصنوعی از حقوق شهروندان دفاع کند.
به گفتهٔ ویتاکر و دیگر شرکت کنندگان میزگردها، اروپا با تقلید از آمریکا برنده نمی شود. این قاره باید فناوری را بر پایهٔ ارزش ها و نقاط قوت خودش توسعه دهد.










































