بخش حمل‌ونقل فنلاند با افزایش قیمت سوخت در تنگنا قرار گرفته است و این وضعیت در اقتصاد به‌طور گسترده‌تری نیز دیده می‌شود.

دیزل در فنلاند اکنون گران‌ترین دیزل اروپا است. برای نمونه در ایناری (Inari) روز یکشنبه برای هر لیتر دیزل باید بیش از ۲٫۶۱ یورو پرداخت می‌شد. میانگین قیمت در کل کشور حدود ۲٫۳۸ یورو بود.

۲٫۳۸ یورو میانگین قیمت دیزل در کل فنلاند (هر لیتر)
۲٫۶۱ یورو قیمت دیزل در ایناری در روز یکشنبه
۵۷ سنت ارزان‌تر بودن دیزل در سوئد نسبت به فنلاند

این وضعیت به‌ویژه شرکت‌های حمل‌ونقل را به‌شدت زیر فشار گذاشته است.

مرز تحمل رد شده است، آن هم زمانی که از دو یورو و نیم عبور کردیم.آنسی کویالا (Anssi Kujala)، رئیس اتحادیه حمل‌ونقل و لجستیک فنلاند (SKAL)

به گفته کویالا تعیین یک «مرز تحمل» عمومی دشوار است، زیرا قراردادهای میان شرکت‌ها در مورد قیمت سوخت متفاوت است.

ممکن است گران‌تر هم شود

در پس افزایش قیمت سوخت‌ها، جنگ ادامه‌دار در خاورمیانه قرار دارد که نشانه‌هایی از تشدید نیز از خود نشان داده است.

پتری مالینن (Petri Malinen)، اقتصاددان ارشد سازمان کارفرمایان کوچک فنلاند (Suomen Yrittäjät)، پیش‌تر به اخبار MTV گفته بود که ممکن است افزایش بیشتری در پمپ‌های سوخت دیده شود.

به گفته مالینن، قیمت‌های کنونی سوخت برای اقتصاد و فعالیت اقتصادی سم است. او می‌گوید گسترش بحران خاورمیانه، تصویرهای تهدیدآمیزی برای رشد اقتصادی نوپای فنلاند ایجاد می‌کند.

سفرهای توافق‌شده انجام نمی‌شود

قیمت‌های بالای سوخت همین حالا برای شرکت‌های حمل‌ونقل زیان‌آور است. کارهای اضافی از مذاکره با مشتری، نپرداختن حقوق خودِ صاحبان کسب‌وکار، به تعویق انداختن سرمایه‌گذاری‌ها و حتی انجام‌ندادن سفرهای توافق‌شده ناشی می‌شود.

مواردی را می‌شناسم که به سفارش‌دهنده اعلام شده با این قیمت‌ها امکان فعالیت نیست. هیچ شرکتی نمی‌تواند تا بی‌نهایت کسب‌وکار زیان‌ده را ادامه دهد.آنسی کویالا (Anssi Kujala)، SKAL

قدرت رقابت در معرض تهدید

کویالا نگاه را از شرکت‌های حمل‌ونقل تک‌تک به تصویر گسترده‌تر، یعنی افزایش هزینه‌های لجستیکی کل حوزه کسب‌وکار، منتقل می‌کند. به گفته او، قدرت رقابت لجستیکی فنلاند در معرض تهدید است. با افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، قیمت‌های مصرف‌کننده نیز بالا می‌رود.

او وضعیت را با سوئد مقایسه می‌کند؛ جایی که «تعهد توزیع» پایین‌تر، قیمت دیزل را آسان‌تر کرده است. علاوه بر این، همسایه غربی در بهار و به دلیل بحران ایران با کاهش مالیات سوخت واکنش نشان داد.

این دو عامل، یعنی مالیات سوخت پایین‌تر و تعهد توزیع پایین‌تر، به‌گونه‌ای اثر گذاشته که مثلاً بر اساس مقایسه کمیسیون اروپا در هفته گذشته، دیزل در سوئد ۵۷ سنت ارزان‌تر از فنلاند است.آنسی کویالا (Anssi Kujala)، SKAL

کاهش تعهد توزیع؟

کویالا می‌گوید نیاز به تسهیل وجود دارد، اما وضعیت بد مالیه عمومی از کاهش مالیات سوخت پشتیبانی نمی‌کند. در عوض، کاهش «تعهد توزیع» از سطح کنونی ۱۹٫۵ درصد می‌تواند کمک‌کننده باشد. در فنلاند پیش‌تر نیز چنین اقدامی انجام شده است. در سوئد این عدد ۱۰ درصد است.

تعهد توزیع سوخت (jakeluvelvoite) چیست؟

  • این قانون تعیین می‌کند که چه سهمی از سوخت توزیع‌شده باید از سوخت‌های تجدیدپذیر باشد.
  • سطح کنونی در فنلاند: ۱۹٫۵ درصد — در سوئد: ۱۰ درصد.
  • سال آینده به ۲۲٫۵ درصد و در سال ۲۰۲۸ به ۳۱ درصد افزایش می‌یابد.

همچنین SKAL پیشنهاد داده است که یارانه‌های سوخت آشنا از دوران کرونا برای شرکت‌های حمل‌ونقلِ پرمصرف برقرار شود.

همه این‌ها از نگاه مالیه عمومی چالش‌برانگیز است، اما در حال حاضر با این قیمت‌های سوخت مایع، کل حوزه کسب‌وکار آسیب می‌بیند.آنسی کویالا (Anssi Kujala)، SKAL

اقدامات اقلیمی سخت‌گیرانه‌تر می‌شود

کاهش مالیات سوخت‌های فسیلی یا کاهش تعهد توزیع سوخت‌های تجدیدپذیر، طبیعتاً با مقابله با فاجعه زیست‌محیطی در تضاد است. همزمان که باید با همه ابزارها جلوی تغییرات اقلیمی گرفته شود، نگرانی بخش حمل‌ونقل از وضعیت کنونی به سال‌های نزدیک آینده نیز کشیده می‌شود.

تعهد توزیع نخست سال آینده به ۲۲٫۵ درصد و در سال ۲۰۲۸ به ۳۱ درصد افزایش می‌یابد. علاوه بر این، وضعیت در سال‌های نزدیک با یک اقدام اقلیمی دیگر نیز سخت‌تر می‌شود: تجارت انتشار (خرید و فروش سهمیه گازهای گلخانه‌ای) در توزیع سوخت در اتحادیه اروپا.

اگر این تصمیم‌ها همین حالا اجرا می‌شد، با این قیمت‌های جهانی مواد خام، ما همین اکنون به‌خوبی بالای سه یورو (در قیمت دیزل) بودیم.آنسی کویالا (Anssi Kujala)، SKAL