آیا کمک هزینهٔ فرزند (lapsilisä) که هر ماه به حسابتان می آید، ممکن است حذف شود؟ وزارت دارایی فنلاند (Valtiovarainministeriö) دوشنبه ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۴ آبان ۱۴۰۵) فهرستی از ۴۰۰ راه صرفه جویی و افزایش درآمد منتشر کرد که همین گزینه هم در آن هست.
هدف، جبران ۸ تا ۱۱ میلیارد یورو در اقتصاد عمومی در دورهٔ بعدی مجلس است. میکا نیملا (Mika Niemelä)، رئیس بودجهٔ وزارت، چند بار تأکید کرد که این ها پیشنهاد یا توصیهٔ وزارت نیست، بلکه مجموعه ای از گزینه هاست که دولتی که پس از انتخابات سال آینده سر کار می آید، از میانشان انتخاب می کند. به گفتهٔ وزارت، هم کاهش هزینه لازم است و هم افزایش مالیات.
چه چیزهایی به خانواده ها و دانشجوها مربوط است؟
- کمک هزینهٔ فرزند (lapsilisä): حذف کامل آن سالانه حدود ۱.۱۷ میلیارد یورو صرفه جویی می کند.
- کمک هزینهٔ تحصیلی (opintoraha): حذف آن حدود ۵۳۷ میلیون یورو در سال.
- بازنشستگی تضمینی (takuueläke): حذف آن ۱۶۰ میلیون یورو صرفه جویی می کند، اما هزینهٔ کمک معیشتی (toimeentulotuki) را بالا می برد.
- توقف افزایش های شاخصی: اگر افزایش سالانهٔ مزایای تأمین اجتماعی، حقوق بازنشستگی و بودجهٔ بخش عمومی متوقف شود، تا ۲۰۳۱ حدود ۲.۱ میلیارد یورو در سال صرفه جویی می شود؛ یعنی قدرت خرید این مزایا کم می شود.
- آموزش: کاهش بودجهٔ آموزش حرفه ای و محدود کردن بودجهٔ دولت به نخستین مدرک دانشگاهی هم سطح.
- درمان دندان بزرگسالان: محدود کردن مسئولیت بخش عمومی در درمان دندان بزرگسالان حدود ۲۵۰ میلیون یورو در سال.
- مراقبت شبانه روزی سالمندان: هزینه ها ممکن است علاوه بر درآمد، بر اساس دارایی هم حساب شود؛ حتی خانهٔ ملکی. در یک مدل، هزینه برای ثروتمندترین سالمندان (حدود ۲۱ هزار نفر) به طور میانگین نزدیک ۱۰۰۰ یورو در ماه بالا می رود.
چه مالیات هایی ممکن است بالا برود؟
- مالیات بر ارزش افزوده (arvonlisävero): بزرگ ترین گزینه این است که نرخ های کاهش یافته، از جمله برای غذا، به نرخ عمومی ۲۵.۵ درصد برسد؛ حدود ۳.۹ میلیارد یورو درآمد بیشتر در سال. گزینهٔ ملایم تر: مالیات غذا و رستوران از ۱۳.۵ به ۱۸ درصد، حدود ۱.۲ میلیارد یورو.
- مالیات بر حقوق: وزارت که همیشه می گفت مالیات بر کار به اشتغال آسیب می زند، حالا می گوید نیاز آن قدر بزرگ است که شاید این هم لازم شود؛ به خصوص افزایش ملایم مالیات درآمدهای متوسط. مثلاً اگر جدول مالیات در ۲۰۲۸ با تورم به روز نشود، حدود ۸۱۵ میلیون یورو درآمد بیشتر می آید.
- دیگر گزینه ها: حذف معافیت مالیاتی کارهای خانه (kotitalousvähennys)، افزایش مالیات خودرو، مالیات تازه بر بلیت هواپیما و کشتی، مالیات بیشتر بر زمین و سوخت.
چه چیزهای دیگری در فهرست است؟
به گفتهٔ وزارت هیچ بخشی از بخش عمومی بیرون از بررسی نیست؛ حتی دفاع. مثلاً چشم پوشی از تعدیل شاخصی خرید تجهیزات نظامی تا ۲۰۳۱ حدود ۴۸۵ میلیون یورو اثر دارد. نصف کردن پاداش تعطیلات کارمندان دولت هم در فهرست است، و کوتاه کردن طولانی ترین مرخصی سالانهٔ آن ها از ۳۸ به ۳۰ روز به تنهایی حدود ۵۶۶ میلیون یورو در سال صرفه جویی می کند. نیملا گفت خودش هم ۳۸ روز مرخصی دارد و نمی فهمد چرا از دوستانش در بخش خصوصی بیشتر است. لغو قانون بودجهٔ پژوهش و توسعه از ۲۰۲۸ حدود ۷۹۰ میلیون یورو و کم کردن نمایندگان مجلس از ۲۰۰ به ۱۵۰ نفر فقط کمتر از ۹ میلیون یورو در سال صرفه جویی می کند.
حزب ائتلاف ملی (Kokoomus) فقط کاهش هزینه می خواهد، حزب فنلاندی ها (Perussuomalaiset) ۸ میلیارد کاهش و ۱ میلیارد افزایش مالیات، و اتحاد چپ (Vasemmistoliitto) بیشتر افزایش مالیات. نیملا گفت به نظرش نتیجه احتمالاً جایی نزدیک وسط خواهد بود.
از این فهرست، کدام برای شما سخت تر است؟
