«تقریباً هر روز گرسنه ام.» این را یک کودک فنلاندی در نظرسنجی تازهٔ سازمان نجات کودکان فنلاند (Pelastakaa Lapset ry) نوشته است. نتیجه های نظرسنجی «صدای کودکان ۲۰۲۶» (Lasten ääni 2026) خواندنش دل آدم را به درد می آورد.
از کودکان خانواده هایی که به سختی گذران می کنند، ۵۱ درصد می گویند کاهش های دولت در تأمین اجتماعی بر زندگی شان اثر گذاشته است. در کودکان خانواده های پردرآمد این رقم فقط ۸ درصد است. روی هم ۱۷ درصد همهٔ کودکان و نوجوانان چنین اثری را حس کرده اند.
از چه چیزهایی کم می گذارند؟
کاهش تأمین اجتماعی به شکل هایی اثر می گذارد که شاید خانواده های پردرآمد حتی به فکرشان نرسد. در خانواده های فقیر از شست وشو کم گذاشته می شود، نوار بهداشتی و دارو خریده نمی شود و کسی پیش پزشک نمی رود. یک نوجوان نوشته: «همهٔ درآمدها حالا از کمک معیشتی (toimeentulotuki) کم می شود؛ حتی همان چند یورو امتیاز خرید مادرم از پول ماه بعد کم می شود. پس پولی نیست و نمی شود چیزی خرید.»
- «هر روز نمی توانم حمام بروم اگر گران باشد، و سیر بودن شکمم از خالی بودنش کمتر پیش می آید.»
- «پیش پزشک نمی رویم مگر مجبور باشیم، و واکسن هم نمی شود زد.»
- «گاهی داروی ADHD ام را نمی گیرم چون گران است.»
- «استرس دارم که پول تا آخر ماه برای غذا یا نوار بهداشتی کافی است یا نه.»
نبودن وسایل بهداشتی به ۱۳ درصد کم درآمدترین خانواده ها مربوط است و مشکل به خصوص در دختران ۱۶ و ۱۷ ساله پررنگ است.
اثرش بر سلامت روان بچه ها
زندگی سخت تر و کنار گذاشتن تفریح، سلامت روان کودکان و نوجوانان را می خورد. ۴۲ درصد کودکان خانواده های پردرآمد سلامت روانشان را خوب می دانند، اما در خانواده های کم درآمد کمتر از یک پنجم. یکی نوشته: «گیتارم را می فروشیم چون باید پول غذا بدهیم. باشگاه را ول کن چون باید هزینهٔ ثابت گران انتقال برق را بدهیم.» و دیگری: «هیچ تفریحی ندارم، لباس زیادی ندارم و گوشی ام درست کار نمی کند.»
بچه ها به سیاستمداران چه گفتند؟
وقتی از بچه ها خواستند پیامی برای تصمیم گیران بفرستند، خشم و ناامیدی در پیام ها بود: «همه در خانه غذا ندارند، چون از کم درآمدها کم می کنید. تقریباً هر روز گرسنه ام.» و «خانه سرد است، چون برق گران است.»
آینو سارکیا (Aino Sarkia)، مدیر توسعهٔ سازمان نجات کودکان، می گوید: «پیام کودکان به تصمیم گیران به طور استثنایی صریح است: از گرسنگی، شرم و بیرون ماندن حرف می زنند. هیچ کودکی نباید پیامد تصمیم هایی را به دوش بکشد که امکان یک کودکی عادی را به خطر می اندازد.»
این سازمان چه پیشنهادی دارد؟
سازمان نجات کودکان از دولت می خواهد اثر کاهش های تأمین اجتماعی بر کودکان را فوراً بسنجد و کارهایی را که فقر خانواده های بچه دار را بیشتر می کند پس بگیرد. پیشنهادهایش:
- افزایش مکمل کمک هزینهٔ فرزند (lapsilisä) برای والدین تنها
- حذف کسر شدن کمک هزینهٔ فرزند از کمک معیشتی
- پرداخت کمک هزینهٔ فرزند تا ۱۸ سالگی
- تغییرهای کوچک در کمک هزینهٔ عمومی مسکن (yleinen asumistuki)
به برآورد این سازمان، فقط همین کارها می تواند بیش از ۲۰ هزار کودک را از فقر بیرون بیاورد.
