اگر شما هم از یکی از نزدیکان سالمند خود مراقبت می کنید، این پرونده را تا آخر بخوانید. دادگاه وصیت نامهٔ یک زن سالخوردهٔ اهل تامپره (Tampere) را که به آلزایمر شدید مبتلا بود، به طور کامل باطل اعلام کرد. به نظر دادگاه، خواهرزادهٔ این زن کارها را طوری ترتیب داده بود که خاله اش تمام دارایی خود را فقط برای او وصیت کند و همهٔ وارثان دیگر کنار گذاشته شوند.
به گفتهٔ دادگاه بدوی پیرکانما (Pirkanmaan käräjäoikeus)، این مرد از ضعف اراده (tahdonheikkous) خاله و مادرخواندهٔ تعمیدی اش (kummitäti) که در ۷۵ سالگی درگذشت، سوءاستفاده کرده و به پزشکان اطلاعات گمراه کننده داده بود. دادگاه تجدیدنظر تورکو (Turun hovioikeus) به این پرونده اجازهٔ رسیدگی دوباره (jatkokäsittelylupa) نداد و به این ترتیب حکم دادگاه بدوی قطعی شد.
پزشکان چطور فریب خوردند؟
این زن در سال ۲۰۰۹ وصیت نامه ای نوشته بود که بر اساس آن دارایی اش باید به طور مساوی میان فرزندان خواهر و برادرهایش تقسیم می شد. در سال ۲۰۱۹ وصیت نامهٔ تازه ای تنظیم شد که در آن تنها وارث، همین خواهرزاده بود.
خواهرزاده هنگام تنظیم وصیت نامهٔ دوم، به خاله اش «کمک» می کرد. هیچ کدام از خویشاوندان نزدیک از وصیت نامهٔ قبلی خبر نداشتند، هر چند خود زن از قبل چنین برنامه ای داشت. وارثان دیگر به وصیت نامهٔ جدید اعتراض کردند. این زن سالمند به آلزایمر شدید مبتلا بود و این موضوع از جمله در آزمون حافظهٔ MMSE که از او گرفته شده بود، دیده می شد.
خواهرزاده نوبت های خاله اش را در خدمات درمانی دولتی لغو کرده و او را نزد پزشکان خصوصی متخصص سالمندان (geriatri) برده بود. او به این پزشکان اطلاعات نادرست داده و ادعا کرده بود که خاله اش به تنهایی در خانه از پس کارهای خود برمی آید.
این ادعا درست نبود. خویشاوندان دیگر تقریبا هر روز از این زن مراقبت می کردند و برای او یک قیم رسمی (edunvalvoja) تعیین شده بود. این زن نمی توانست زندگی روزمره را به تنهایی بگذراند، غذا درست کند یا حتی بدون کمک لباس بپوشد.
یک پزشک متخصص طب سالمندان که در دادگاه شهادت داد، پذیرفت که در آن زمان بر اساس اطلاعات نادرستی که به او داده بودند، توانایی این زن برای نوشتن وصیت نامه را تایید کرده بود. این پزشک گفت اگر از وضعیت واقعی خبر داشت، ارزیابی اش دربارهٔ اهلیت قانونی (oikeustoimikelpoisuus) این زن شاید منفی می بود.
دادگاه دربارهٔ خواهرزاده چه گفت؟
دادگاه بدوی رفتار خواهرزاده را فریبکارانه (vilpillinen) و گفته های او در دادگاه را غیرقابل باور دانست. در بازجویی متقابل، حرف های این مرد از هم پاشید.
او ابتدا ادعا کرد که خاله اش یک وکالت نامهٔ قیمومیت (edunvalvontavaltuutus) آماده را با خودش به رستوران آورده بود، اما در نهایت حرفش را اصلاح کرد و گفت که این برگه در همان رستوران نوشته و چاپ شد.
این مرد خیلی دلش می خواست قیم خاله اش شود. او حتی از پلیس درخواست تحقیق کرده بود، با این ادعا که خواهری که به عنوان قیم انتخاب شده بود، می خواهد این زن را برای نوشتن وصیت نامه به نفع دختر خودش زیر فشار بگذارد. این درخواست به تحقیقات جنایی نرسید.
دادگاه همچنین دریافت که این مرد برای مقام های رسمی نامه و اظهاریه سرهم کرده و در آن ها بدون اجازه از نام یک وکیل استفاده کرده بود.
دادگاه بدوی نتیجه گرفت که خواهرزاده با سوءاستفاده از ناآگاهی و ضعف اراده خاله اش، او را به تغییر وصیت نامه واداشته است.
حکم نهایی چه بود؟
وصیت نامهٔ سال ۲۰۱۹ باطل اعلام شد. افزون بر این، مرد موظف شد بیش از ۳۳ هزار یورو هزینهٔ دادرسی خویشاوندانی را که به وصیت نامه اعتراض کرده بودند، همراه با بهره بپردازد. او به دادگاه تجدیدنظر شکایت کرد، اما دادگاه تجدیدنظر اجازهٔ رسیدگی دوباره نداد. بنابراین حکم دادگاه بدوی به قوت خود باقی است.
اگر به وصیت نامهٔ یکی از نزدیکانم شک دارم، چه کنم؟
منبع خبر در این باره چیزی نگفته است و آنچه در ادامه می آید فقط یک راهنمای کلی است، نه مشاورهٔ حقوقی. در فنلاند وارثی که فکر می کند وصیت نامه در شرایط نادرست نوشته شده، می تواند به آن اعتراض کند (testamentin moittiminen). برای این کار مهلت محدودی وجود دارد: معمولا شش ماه از زمانی که وصیت نامه به طور رسمی به اطلاع او رسیده است. اگر نگران هستید که یکی از نزدیکان سالمند شما به خاطر بیماری فریب بخورد، با یک وکیل یا مشاور حقوقی دولتی (oikeusaputoimisto) مشورت کنید و موضوع را به ادارهٔ قیمومیت (edunvalvonta) در سازمان خدمات دیجیتال و اطلاعات جمعیت (Digi- ja väestötietovirasto) اطلاع دهید.
