کارشناس امنیت اطلاعات: لغزش های مایکروسافت وابستگی فنلاند را برجسته می کند

اگر شما هم پنجشنبه شب یا جمعه نتوانستید ایمیل اوت لوک (Outlook) یا تیمز (Teams) خود را باز کنید، تنها نبودید. به گفتهٔ کارشناس امنیت اطلاعات (tietoturva)، پتری یاروینن (Petteri Järvinen)، اختلال بی سابقه و طولانی در سرویس های شرکت نرم افزاری مایکروسافت (Microsoft) نشان می دهد که فنلاند هم تا چه حد به چند شرکت معدود وابسته شده است. او این را روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ (۱۳ نوامبر ۲۰۲۶) به خبرگزاری فنلاند (STT) گفت.

به گفتهٔ او، این وضعیت اهمیت «حاکمیت دیجیتال» (digitaalinen suvereniteetti) را یادآوری می کند؛ موضوعی که این روزها در اروپا زیاد درباره اش بحث می شود، چون هم بخش دولتی و هم شرکت ها به شدت به سرویس های شرکت های فناوری آمریکایی وابسته اند.

با این حال، یاروینن می گوید چنین وضعیتی به همان اندازه ممکن است برای یک ارائه دهندهٔ خدمات اروپایی یا فنلاندی هم پیش بیاید. به همین دلیل او خواستار آن است که به طور کلی استفاده از سرویس ها متنوع تر شود.

هوش مصنوعی چه نقشی دارد؟

به گفتهٔ این کارشناس، هوش مصنوعی که با سرعت پیشرفت می کند، حفره های امنیتی مهمی را در نرم افزارها سریع تر از آن آشکار کرده است که بشود آن ها را ترمیم کرد.

اما وصله کردن شتاب زدهٔ این حفره ها هم می تواند دردسر بسازد. یاروینن حدس می زند که شاید یک به روزرسانی ناموفق پشت مشکلات مایکروسافت باشد.

«ممکن است کدی که هوش مصنوعی نوشته و اخراج هایی که به خاطر هوش مصنوعی انجام شده، حالا تاوانش را پس بدهند.»

آیا اینترنت ناپایدارتر می شود؟

به گفتهٔ مایکروسافت، علت دقیق مشکل تا عصر جمعه هنوز روشن نبود.

تونی برک (Tony Burke)، وزیر کشور استرالیا، به گفتهٔ خبرگزاری آسوشیتدپرس (AP) گفت که مایکروسافت این رخداد را با اختلال کراوداسترایک (CrowdStrike) در دو سال پیش مقایسه کرده است؛ اختلالی که در آن یک خطای به روزرسانی از سوی تنها یک شرکت، سرویس ها را در سراسر جهان از کار انداخت.

تأثیر هوش مصنوعی بر امنیت اطلاعات و نگهداری از زیرساخت اینترنت تکان دهنده بوده است. یاروینن پیش بینی می کند که دست کم در ماه های آینده، سرویس های اینترنتی دوره ای از ناپایداری فزاینده را از سر می گذرانند.

او گفت: «در کوتاه مدت، روند نگران کننده است. شش ماه آینده دوره ای طوفانی است.»

چه سرویس هایی از کار افتاد؟

اختلال گستردهٔ سرویس های مایکروسافت پنجشنبه شب ۲۱ آبان (۱۲ نوامبر) شروع شد و روز جمعه هم ادامه داشت. سرویس ها از بعدازظهر جمعه به وقت فنلاند کم کم دوباره راه افتادند.

به گزارش سایت داون دتکتور (Downdetector) که قطعی سرویس ها را دنبال می کند، پنجشنبه شب به وقت فنلاند در اوج مشکل بیش از صد هزار کاربر گزارش داده بودند که نمی توانند از سرویس ایمیل اوت لوک استفاده کنند. پس از آن، شمار گزارش ها به تدریج کم شد.

مشکل از جمله این طور خود را نشان می داد که اوت لوک و بسیاری دیگر از سرویس های مایکروسافت در مرورگر باز نمی شدند. افزون بر اوت لوک، تیمز و دستیار هوش مصنوعی کوپایلت (Copilot) هم دچار مشکل شدند. به گفتهٔ مایکروسافت، این مشکلات ممکن بود در سرویس ابری مایکروسافت ۳۶۵ (Microsoft 365) در سراسر جهان اختلال ایجاد کند.

آیا حملهٔ سایبری بود؟

مایکروسافت نشانه ای پیدا نکرده است که علت اختلال حملهٔ سایبری (kyberhyökkäys) یا کار خصمانهٔ دیگری باشد. چارلز لامانا (Charles Lamanna)، مدیر مسئول هوش مصنوعی کوپایلت در مایکروسافت، از جمله در شبکهٔ اجتماعی ایکس (X) این را اعلام کرد.

لامانا روز جمعه نوشت: «به محض این که اطلاعات تازه ای داشته باشیم، بیشتر خبر می دهیم. در حال حاضر می توانم تأیید کنم که هیچ چیز نشان نمی دهد که پای کار خصمانه یا حملهٔ سایبری در میان باشد.»

به گفتهٔ مایکروسافت، بار بالای سیستم به دلیل افزایش ترافیک نبود، بلکه به این دلیل بود که چندین سرور به طور غیرمنتظره از دسترس خارج شده بودند. این شرکت اعلام کرد که از جمله ترافیک را از بخش های پربار سیستم ها دور می کند و تلاش می کند سرورهای آسیب دیده را دوباره به کار بیندازد.