انتظارش را نداشتیم: در فهرست پردرآمدترین های فنلاند امسال، برای نخستین بار یک مهاجر از بیرون اروپا به جمع سه نفر اول رسیده است؛ صابر کردستانچی (Saber Kordestanchi)، مهاجری از ایران.
اطلاعات مالیاتی سال ۲۰۲۵ روز پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵ (۱۲ نوامبر ۲۰۲۶) منتشر شد و یله (Yle) آن را در «ماشین حساب مالیاتی» (verokone) خود در دسترس همه گذاشت. بر اساس این اطلاعات، میکی کوسی (Miki Kuusi)، بنیان گذار شرکت پیک غذای وولت (Wolt)، برای چهارمین سال پیاپی در صدر فهرست درآمدها ایستاده است.
هر روز سال، چقدر مالیات؟
درصد مالیات میکی کوسی ۴۸٫۷ بود و او بیش از ۶۴ میلیون یورو مالیات پرداخت کرد. یعنی به طور محاسباتی، کوسی در هر روز سال بیش از ۱۷۵ هزار یورو مالیات داده است.
نفر دوم فهرست، ریستو سیلاسما (Risto Siilasmaa)، با درصد مالیات ۳۴، حدود ۲۲ میلیون یورو مالیات پرداخت کرده است.
یک ایرانی در رتبهٔ سوم
صابر کردستانچی یکی از بنیان گذاران و مالکان شرکت نرم افزاری هاستاوی (Hostaway) است. او سال گذشته در یک دور بزرگ جذب سرمایهٔ هاستاوی، بخشی از سهام خود را به سرمایه گذاران خطرپذیر فروخت. به گفتهٔ یله، کردستانچی در اوایل دههٔ ۲۰۱۰ میلادی از ایران به فنلاند آمده است. یله او را در سالن سخنرانی دانشگاه آلتو (Aalto-yliopisto) در اوتانیمی (Otaniemi) شهر اسپو، جایی که سال ها پیش درس خوانده بود، عکاسی کرده است.
به نوشتهٔ یله، این نخستین بار است که در بالاترین رده های این فهرست، مهاجری از بیرون اروپا دیده می شود. نفر ششم فهرست، راب بلاوخیرز (Rob Blaauwgeers)، هم هلندی است.
یازده نفر اول فهرست
- میکی (میکو) کوسی (Mikko «Miki» Kuusi)، ۱۳۲ میلیون یورو: بنیان گذار و مدیرعامل پیشین وولت، اکنون مدیرعامل دلیورو (Deliveroo)، شرکت خواهر وولت. پیش تر رویداد استارتاپی اسلاش (Slush) را هم بنیان گذاشته بود.
- ریستو سیلاسما (Risto Siilasmaa)، ۶۴ میلیون یورو: بنیان گذار ویت سکیور (WithSecure) و اف سکیور (F-Secure) و رئیس هیئت مدیرهٔ نوکیا در سال های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰. درآمد امسال او از خروج ویت سکیور از بورس در سال گذشته آمده است.
- صابر کردستانچی (Saber Kordestanchi)، ۴۳ میلیون یورو: از بنیان گذاران و مالکان هاستاوی.
- میکو کودیسویا (Mikko Kodisoja)، ۴۰ میلیون یورو: بنیان گذار شرکت بازی سازی سوپرسل (Supercell) و استودیوی فیلم فایرفریم (Fireframe).
- یانه اولی یاروِنپا (Janne-Olli Järvenpää)، ۳۴ میلیون یورو: مدیرعامل زنجیرهٔ پزشکی خصوصی مهیلاینن (Mehiläinen).
- راب بلاوخیرز (Rob Blaauwgeers)، ۳۳ میلیون یورو: از بنیان گذاران و مدیرعامل پیشین بلوفورس (Bluefors)، سازندهٔ سیستم های سرمایش رایانه های کوانتومی؛ دکترای فیزیک هلندی که سال ۲۰۰۵ به اوتانیمی آمد.
- ریکو مکله (Riku Mäkelä)، ۳۲ میلیون یورو: سال ها در وولت کار کرد، سپس از مدیران دوردش (DoorDash) بود؛ مدیرعامل پیشین اسلاش.
- هیکی لیناکانگاس (Heikki Linnakangas)، ۳۰ میلیون یورو: از بنیان گذاران شرکت نرم افزاری نئون (Neon).
- ماتی موستونن (Matti Mustonen)، ۲۹ میلیون یورو: سرمایه گذار از پیرکانما (Pirkanmaa).
- ریستو سولیا (Risto Solja)، ۲۵ میلیون یورو: سرمایه گذار از پیرکانما، از خانوادهٔ صاحب شرکت شیمیایی کیلتو (Kiilto).
- زاکاری شلبی (Zachary Shelby)، ۲۲ میلیون یورو: کارآفرین فناوری آمریکایی فنلاندی که در دانشگاه اولو (Oulu) درس خوانده است.
زنان و جوانان کجای فهرست اند؟
نخستین زن فهرست در رتبهٔ ۱۷ است: ماریانه ویکولا (Marianne Vikkula)، مدیرعامل وولت و عضو هیئت مدیرهٔ ماریمکو (Marimekko). او تنها زن در میان ۵۰ نفر اول است؛ سال گذشته چهار زن در این جمع بودند.
نخستین فرد زیر ۳۰ سال در رتبهٔ ۱۵۷ است: ریا ناتولا (Riia Naatula)، متولد ۲۰۰۷، که درآمد کاری نداشت اما درآمد سرمایه ای او ۳٫۷ میلیون یورو بود.
در فنلاند اطلاعات مالیاتی افراد عمومی است. ماشین حساب یله کسانی را نشان می دهد که مجموع درآمد مشمول مالیات آن ها، یعنی درآمد کاری (ansiotulo) به اضافهٔ درآمد سرمایه ای (pääomatulo)، دست کم ۱۵۰ هزار یورو بوده است. سال گذشته ۳۸ هزار نفر از این مرز گذشتند و امسال نزدیک ۴۳ هزار نفر. مالیات پرداختی و درصد مالیات هر نفر، اطلاعات چهار سال پیش و جست و جو بر اساس استان هم در آن هست. جست و جو با نام خانوادگی ساده تر است.
چه چیزی تغییر کرده است؟
سال ها سوپرسل و بنیان گذارانش تنها نام های تکراری دنیای استارتاپ در صدر فهرست بودند. در سال های اخیر وولت و مدیرانش از آن ها جلو زده اند و حالا سوپرسل کم کم کنار می رود و افراد مرتبط با بلوفورس بالا می آیند.
در صدر فهرست هر سال کسانی هستند که شرکت خود را فروخته اند. یله از تولا لائولایا (Tuula Laulaja) نام می برد که سال گذشته خانهٔ سالمندانی را که ۲۰ سال پیش در تاپیولا (Tapiola) اسپو راه انداخته بود، به ۱٫۵ میلیون یورو به شرکت آتندو (Attendo) فروخت. او پیش از آن ۲۵ سال مدیر خانهٔ سالمندان بود و کارش را در ۲۱ سالگی، به عنوان پرستاری تازه فارغ التحصیل، شروع کرده بود. خودش می گوید «میلیونر یک روز مالیاتی» است. مارکو سوکسی (Marko Suksi) هم که شرکت سس سازی پوپامیس (Poppamies) را به سااریواینن (Saarioinen) فروخت، به درآمد نزدیک یک میلیون رسید.
سیاستمداران و هنرمندان
شهرت لزوما یعنی درآمد بالا نیست. در میان سیاستمداران شناخته شده، سانا مارین (Sanna Marin)، نخست وزیر و رهبر پیشین حزب سوسیال دموکرات (SDP)، با ۱٫۲ میلیون یورو درآمد در رتبهٔ ۹۱۲ است. درآمد پتری اورپو (Petteri Orpo)، نخست وزیر فعلی از حزب ائتلاف ملی (kokoomus)، ۲۴۳ هزار یورو بود و او را به رتبهٔ ۱۳٬۴۵۴ می رساند. با این حال اورپو پردرآمدترین عضو دولت است و آنتی هاکانن (Antti Häkkänen)، وزیر دفاع، پس از او می آید.
در حزب فنلاندی ها (perussuomalaiset)، ماری رانتانن (Mari Rantanen)، وزیر کشور، با حدود ۱۹۰ هزار یورو بیشترین درآمد را داشت و ریکا پورا (Riikka Purra)، رهبر حزب، حدود ۱۷۷ هزار یورو.
الاستینن (Elastinen)، یعنی کیمو لایهو (Kimmo Laiho)، از پیشکسوتان رپ فنلاند و مربی برنامهٔ «صدای فنلاند» (Voice of Finland)، نزدیک ۴۰۰ هزار یورو درآمد داشت؛ یعنی یک و نیم برابر نخست وزیر. درآمد کاریا (Käärijä)، یعنی یره پویهونن (Jere Pöyhönen)، هم در همین حدود است.
بیش از نیمی از مدیران مناطق رفاه (hyvinvointialue)، که بزرگ ترینشان تا ۲۲ هزار کارمند دارند، دست کم ۲۰۰ هزار یورو درآمد سالانه داشتند. ایلکا لوئوما (Ilkka Luoma) در پوهیویس پوهیانما (Pohjois-Pohjanmaa) با بیش از ۲۵۰ هزار یورو اول است و میکو کومولاینن (Mikko Komulainen) در کسکی پوهیانما (Keski-Pohjanmaa) با ۱۴۲ هزار یورو آخر.
تصویر کلی درآمدها
بر اساس آمار ادارهٔ مالیات، کمتر از یک سوم پردرآمدها زن هستند. در دهک پردرآمد فنلاندی ها سهم زنان کمی بیش از ۳۰ درصد است، اما در سه دهک کم درآمد بیش از ۶۰ درصد.
سهم گروه سنی ۵۰ تا ۶۹ سال در میان کسانی که بیش از ۱۵۰ هزار یورو درآمد دارند رو به افزایش است و تعدادشان در یک سال بیش از ده درصد بیشتر شد؛ گروه ۳۰ تا ۴۹ سال کمتر از ده درصد رشد کرد.
مالیات بر درآمد کاری و سرمایه ای افراد در یک سال نزدیک پنج درصد بالا رفت و مالیات درآمد سرمایه ای ۱۳ درصد. در مجموع بیش از ۴۷ میلیارد یورو مالیات بر درآمد از درآمدهای سال گذشته جمع شد.
بانک ها و بازی ها، بزرگ ترین مالیات دهندگان شرکتی
مالیات شرکت ها (yhteisövero) برای سال گذشته ۷٫۵ میلیارد یورو بود، هفت درصد بیشتر از سال قبل. گروه مالی او پ پوهیولا (OP Pohjola) با ۳۳۹ میلیون یورو اول است، هرچند مبلغش نزدیک ۵۰ میلیون کمتر شد. سوپرسل امسال از رتبهٔ ۱۹ به رتبهٔ دوم رسید. نوردیا (Nordea) با ۲۰۰ میلیون یورو سوم است (سال قبل ۲۴۰ میلیون). گروه اس (S-ryhmä) ۱۴۳ میلیون و گروه کا (K-ryhmä) ۱۲۳ میلیون یورو مالیات دادند.
این ارقام فقط درآمد را نشان می دهند، نه دارایی را. درآمد کاری مشمول مالیات تقریبا همیشه از حقوق کمتر است، چون کسورات مالیاتی از آن کم می شود. از درآمد سرمایه ای هم می توان زیان های سال های قبل را کم کرد و بخشی از آن معاف از مالیات است.
