اگر بدانید یک نشانی خانه با یک جستجو در ChatGPT پیدا شد و قیمت «تمام کردن کار» ۱۵۰ هزار پوند تعیین شده بود، اهمیت این حکم را بهتر می فهمید: دو مرد ایرانی تبار که از طریق شبکه های اجتماعی برای طرح «حذف» روزنامه نگاران در بریتانیا به کار گرفته شده بودند، به جرم کمک به سرویس های اطلاعاتی تهران مجرم شناخته شدند.
مصطفی سپهوند (Mostafa Sepahvand)، ۴۱ ساله، و فرهاد جوادی منش (Farhad Javadi Manesh)، ۴۶ ساله، از اوت ۲۰۲۴ تا مارس ۲۰۲۵ کار تعقیب و شناسایی انجام دادند تا زمینهٔ حمله به «سوژه هایی» در بریتانیا فراهم شود.
هدف ها چه کسانی بودند؟
در میان این سوژه ها دو روزنامه نگار شبکهٔ فارسی زبان ایران اینترنشنال (Iran International) در لندن بودند: مجتبی پورمحسن (Mojtaba Pourmohsen) و کامبیز حسینی (Kambiz Hosseini). هدف دیگر جاناتان ترنر (Jonathan Turner)، از اعضای بنیان گذار گروه «وکلای بریتانیا برای اسرائیل» (UK Lawyers for Israel) بود.
متهمان به نشانی های مرتبط با هدف ها سر زدند، عکس و فیلم گرفتند و با ابزارهایی مانند ChatGPT دربارهٔ آن ها در اینترنت جستجو کردند. به نظر می رسد آن ها بخشی از تاکتیک تازه و رو به گسترش دولت های متخاصم باشند: به کار گرفتن «نیابتی ها» برای نیروهای امنیتی خارجی، افرادی که اغلب نمی دانند چه کسی را هدف گرفته اند و چرا.
هر دو مرد بین سال های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲ به طور غیرقانونی وارد بریتانیا شده بودند؛ سپهوند در پشت یک کامیون و جوادی منش با یک قایق کوچک.
در دادگاه چه گذشت؟
سپهوند با پلتفرم هوش مصنوعی ChatGPT نشانی خانهٔ پورمحسن را پیدا کرد. او امیدوار بود ۱۵۰ هزار پوند بگیرد تا حمله ای خشونت آمیز انجام دهد و به «تمام کردن کار» پورمحسن کمک کند.
در دادگاه سلطنتی وولیچ (Woolwich) گفته شد که سپهوند در دسامبر ۲۰۲۴، هنگام زیر نظر گرفتن پورمحسن، در واتس اپ با رابط خود گفتگو می کرد؛ فرماندهی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به نام «امین». امین نوشت: «این ها عکس های تازهٔ آن یارو است.» سپهوند جواب داد: «فردا می روم.» امین با اشاره به یک عکس پرسید: «آن نقطه دفترشان است؟» و سپهوند نوشت: «دوستت دارم برادر، فردا می روم آنجا.»
این دو همچنین دربارهٔ تعقیب کامبیز حسینی، طنزپرداز ایرانی، گفتگو کرده بودند.
جونز گفت ایران و حاکمانش مخالفت را تحمل نمی کنند و نمی توانند تحمل کنند. به گفتهٔ او، ایران اینترنشنال به دلیل حمایت آشکار از گروه های مخالف و مواضع ضد جمهوری اسلامی، به طور ویژه هدف حمله قرار گرفته است. او افزود: «متهمان با هم آشکارا نوعی جاسوسی انجام می دادند.»
تهدیدها با کامبیز حسینی چه کرد؟
حسینی، ۵۱ ساله، به دلیل تهدیدها مجبور شد خانه اش را ترک کند و کار استندآپ کمدی را کنار بگذارد. برای او پیامی همراه با عکس خودرویش فرستاده شد که می گفت دفعهٔ بعد که ماشین را روشن کند، منفجر می شود. خانوادهٔ حسینی در ایران هم تهدید شدند و مجبور شدند کشور را ترک کنند.
به گفتهٔ دادگاه، سپهوند در ایران به جرم سرقت محکوم شده بود و به امید پاک شدن سابقهٔ کیفری اش وارد طرح «حذف» مخالفان شد. او به رابط های ایرانی اش گفته بود آماده است از تعقیب به خشونت برسد. در یک پیام صوتی گفته بود: «اگر طرف داخل باشد، ۱۵۰ هزار پوند را می دهند و من کارش را تمام می کنم.»
متهمان چه گفتند؟
سپهوند ادعا کرد خانواده اش تهدید شده بود و هرگز قصد انجام قتل را نداشت. او توطئه برای کشتن ترنر را هم رد کرد. جوادی منش گفت از ساختمان ایران اینترنشنال عکس گرفته چون «ساختمان زیبایی» بود و نمی دانسته با سرویس های اطلاعاتی ایران کار می کنند.
حکم چیست؟
هیئت منصفه سپهوند را به کمک به سرویس اطلاعاتی خارجی و اقدامات مقدماتی (برای ارتکاب جرم) مجرم شناخت. جوادی منش به کمک به سرویس اطلاعاتی خارجی مجرم شناخته شد، اما از اتهام اقدامات مقدماتی تبرئه شد. متهم سوم، شاپور نوری (Shapoor Noori)، ۵۷ ساله، ساکن ایلینگ (Ealing)، از هر دو اتهام تبرئه شد.
هر سه نفر در بریتانیا درخواست پناهندگی داده و اجازهٔ اقامت موقت گرفته بودند و هیچ کدام کار تمام وقت ثابتی نداشتند. گفته می شود آن ها به طور اتفاقی با هم آشنا شدند و سپس سپهوند و رابط هایش در ایران آن ها را هدایت کردند. نشانه ای از یک توطئهٔ گسترده تر به دست نیامد.
قاضی چیما گراب (Cheema-Grubb) سپهوند و جوادی منش را تا صدور حکم مجازات در دادگاه اولد بیلی (Old Bailey) در ۲۶ آذر ۱۴۰۵ (۱۷ دسامبر ۲۰۲۶) در بازداشت نگه داشت.
افرادی که دولت های خارجی، اغلب از طریق شبکه های اجتماعی و گروه های جنایی، برای کارهایی مثل تعقیب، آتش زدن یا حمله اجیر می کنند. ماه گذشته یک نوجوان نروژی ۱۹ ساله به نام یوهانس ناتلند (Johannes Natland) در بریتانیا به حبس ابد محکوم شد، چون پذیرفته بود برای شبکهٔ فاکستروت (Foxtrot)، یک گروه جنایت سازمان یافتهٔ سوئدی که به گفتهٔ گاردین مورد حمایت حکومت ایران است، در شهر هادرزفیلد (Huddersfield) قتلی انجام دهد. روسیه هم برای آتش زدن اموال مرتبط با کی یر استارمر (Keir Starmer) و انباری در لندن که به اوکراین کمک می رساند، از همین روش استفاده کرده بود.
